News Continuous Bureau | Mumbai
Donald Trump દુનિયામાં ચાલી રહેલી ભૂ-રાજકીય હલચલથી સ્પષ્ટપણે જણાય છે કે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ એશિયામાં ચીનના વધતા વર્ચસ્વને રોકવા માટે પૂરી તાકાત લગાવી રહ્યા છે. આ માટે તેમણે પાકિસ્તાન, તુર્કી અને સાઉદી અરેબિયા જેવા દેશો પર વિશ્વાસ દર્શાવ્યો છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે આ દેશો અત્યાર સુધી ચીનના નજીકના વ્યૂહાત્મક સહયોગી ગણાતા રહ્યા છે, ખાસ કરીને બેલ્ટ એન્ડ રોડ ઇનિશિયેટિવ અને આર્થિક-રક્ષા ભાગીદારી દ્વારા.ટ્રમ્પની નવી વ્યૂહરચના કેટલાક દેશો માટે ફાયદાકારક સાબિત થઈ રહી છે. ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન જ્યારે તેમની નીતિ અચાનક પાકિસ્તાન તરફ ઝુકતી દેખાઈ, ત્યારે સુરક્ષા નિષ્ણાતો ચોંકી ગયા હતા. પરંતુ વાસ્તવમાં આ ટ્રમ્પ પ્રશાસનની પહેલેથી નક્કી કરાયેલી ચાલ હતી. આ જ કડીમાં ટ્રમ્પે પાકિસ્તાન સાથે ૫૦ કરોડ ડોલરનો ખનિજ રોકાણ કરાર કર્યો છે, જેનો ઉદ્દેશ લગભગ ૬ ટ્રિલિયન ડોલરની ખનિજ સંપત્તિનો ઉપયોગ કરવાનો છે.
પાકિસ્તાનને ખાસ રાહત
ટ્રમ્પે ટ્રેડ વોર વચ્ચે પાકિસ્તાનને ખાસ રાહત આપતા આયાતી માલ પર લાગતા ટેરિફને ૨૯% થી ઘટાડીને ૧૯% કરી દીધો. માનવામાં આવે છે કે આ પગલું પાકિસ્તાનને ચીનની ઊંડી પકડમાંથી બહાર કાઢીને અમેરિકાના પ્રભાવ ક્ષેત્રમાં લાવવાની વ્યૂહરચનાનો ભાગ છે, કારણ કે પાકિસ્તાન લાંબા સમયથી ચીનની બેલ્ટ એન્ડ રોડ પહેલ સાથે જોડાયેલું છે.
શું છે પાક-સાઉદી પ્લાન?
આ જ ક્રમમાં અમેરિકાની આગામી ચાલ પાકિસ્તાન અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચે તાજેતરમાં થયેલ દ્વિપક્ષીય રક્ષા કરાર છે. આ ડીલ હેઠળ એ નક્કી કરવામાં આવ્યું છે કે જો કોઈ એક દેશ પર હુમલો થાય છે, તો તેને બંને પર થયેલો હુમલો માનવામાં આવશે. વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે આને “ઇસ્લામિક નાટો” નો પાયો કહી શકાય, જે ભવિષ્યમાં મોટા અરબ-ઇસ્લામિક સૈન્ય ગઠબંધનનું રૂપ લઈ શકે છે.સાઉદી અરેબિયા લાંબા સમયથી અમેરિકાનો નજીકનો ભાગીદાર રહ્યો છે અને વોશિંગ્ટન તેને તમામ પ્રકારની સુરક્ષા ગેરંટી આપે છે. આવા સંજોગોમાં એ માનવું મુશ્કેલ છે કે પાકિસ્તાન અને સાઉદી અરેબિયા કોઈપણ રક્ષા કરાર પર અમેરિકાની મંજૂરી વગર આગળ વધી શક્યા હોત. ખાડી અને એશિયાઈ ક્ષેત્રમાં આવા કરારોને પ્રોત્સાહન આપીને અમેરિકાએ સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો છે કે પાકિસ્તાન અને સાઉદી અરેબિયાને ચીન તરફ ઝુકવાની જરૂર નથી, કારણ કે તેમની સુરક્ષાની સંપૂર્ણ જવાબદારી અમેરિકા ઉઠાવી શકે છે. વાસ્તવમાં, પાકિસ્તાન અને સાઉદી અરેબિયા બંને એવા દેશો છે જેને અમેરિકા પોતાના વ્યૂહાત્મક અને ભૂ-રાજકીય હિતો માટે હંમેશા પોતાના પ્રભાવ ક્ષેત્રમાં જાળવી રાખવા માંગે છે.
આ સમાચાર પણ વાંચો : Volodymyr Zelensky: યુએનજીએમાં ટ્રમ્પના દાવાઓથી વિપરીત યુક્રેનિયન રાષ્ટ્રપતિનું મહત્વપૂર્ણ નિવેદન, ચીન વિશે કહી આવી વાત
તુર્કીને કેમ સામેલ કર્યો?
તર્કી નાટોનો ભાગ છે, તેથી વૈશ્વિક સુરક્ષા પરિદૃશ્યમાં તેની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા છે. નાટો સભ્ય હોવાને કારણે તે સંપૂર્ણપણે અમેરિકી નીતિઓથી અલગ થઈ શકતો નથી. પરંતુ હમાસને લઈને તેનું સમર્થન અને ઇઝરાયલ વિરુદ્ધ તેનું વલણ, અમેરિકા માટે તુર્કીને એક જટિલ સાથી બનાવી દે છે.
