News Continuous Bureau | Mumbai
મધમાખી: ઇકોસિસ્ટમમાં દરેક નાના-મોટા જીવોની પોતાની યોગ્યતા હોય છે, મધમાખીઓ પણ તેમાંથી એક છે, મધમાખીની હાજરી કે ગેરહાજરી ઇકોસિસ્ટમને અસર કરે છે, તેની સાથે માનવ જીવનને પણ અસર કરે છે. મધમાખીઓ સામાન્ય રીતે કોઈને પરેશાન કરતી નથી, પરંતુ જો તેમને ચીડવવામાં આવે તો તેઓ ડંખ પણ મારી શકે છે. તમે સાંભળ્યું જ હશે કે મધમાખી કોઈને ડંખ મારે તો તે પોતે જ મરી જાય છે. પરંતુ આ સંપૂર્ણ સત્ય પણ નથી.
આ પ્રજાતિનો ડંખ અસરકારક નથી
બધી મધમાખીઓ ડંખતી નથી. વિશ્વભરમાં મધમાખીઓની લગભગ વીસ હજાર પ્રજાતિઓ છે, પરંતુ તમામ ડંખ મારતી નથી. ‘સ્ટિંગલેસ બીઝ’ એટલે કે ડંખ વિનાની મધમાખીઓ (જનજાતિ મેલિપોનીની) અથવા ‘માઈનિંગ બીઝ’ (Mining Bees) નામની પ્રજાતિનું ડંખ એટલું નાનું હોય છે કે તે અસરકારક પણ નથી હોતું.
ડંખની રચના
મધમાખીઓનો અભ્યાસ કરતા નિષ્ણાતો કહે છે કે માનવ અથવા અન્ય સસ્તન પ્રાણીઓને ડંખ માર્યા પછી મધમાખીઓ ઘણી વખત જાતે જ મરી જાય છે. આનું કારણ તેમના ડંખની રચના છે. મધમાખીના ડંખથી પાછળની બાજુએ કાંટા ઉભરતા હોઈ છે., જ્યારે મધમાખીઓ ડંખને કોઈના શરીરમાં છુપાવે છે, ત્યારે ચામડીની અંદર ગયા પછી તેને પાછું ખેંચવું ખૂબ મુશ્કેલ બની જાય છે. આવી સ્થિતિમાં, જ્યારે મધમાખી તેને ત્વચામાંથી બહાર કાઢવાનો પ્રયાસ કરે છે, ત્યારે તેના ડંખ સહિતના પ્રજનન અંગો પણ શરીરથી અલગ થઈ જાય છે.
ડંખનુ ત્વચામાં ફસાઈ જવુ.
પ્રજનન અંગો અને પેટના અવયવો વિના, મધમાખી માત્ર થોડા કલાકો માટે જ જીવી શકે છે, જે પછી તે અંગની નિષ્ફળતાને કારણે મૃત્યુ પામે છે. આ રીતે કોઈને ડંખ મારવાથી મધમાખી મરી જાય છે. પરંતુ બધી મધમાખીઓ આવી હોતી નથી. મધમાખીઓની લગભગ 10 પ્રજાતિઓ એવી પણ છે જે અન્ય જંતુઓ અથવા કરોળિયાને ડંખ માર્યા પછી પણ જીવંત રહે છે.
કેટલીક પ્રજાતિઓ ડંખ માર્યા પછી પણ મૃત્યુ પામતી નથી
મધમાખીના ડંખ અલગ-અલગ પ્રકારના હોય છે. કેટલીક મધમાખીઓનો ડંખ સપાટ હોય છે. આવી સ્થિતિમાં, તે ડંખ માર્યા પછી પણ મરતી નથી. ઉદાહરણ તરીકે, ભમર અને ભમરીનો ડંખ પણ સપાટ છે. એટલા માટે તેઓ ઘણી વખત ડંખ માર્યા પછી પણ ઠીક રહે છે.
માદા મધમાખીનો ડંખ
વૈજ્ઞાનિકોના મતે માત્ર માદા મધમાખી જ ડંખે છે. તેમના મધપૂડામાં નર કરતાં માદાઓ વધુ હોય છે. સ્ત્રી અને પુરુષનો ગુણોત્તર 1:5 છે.
આ સમાચાર પણ વાંચો: વિશ્વના બે સૌથી અમીર માણસોની મુલાકાત; હોટેલનું બિલ કોણે ચૂકવ્યું?
