News Continuous Bureau | Mumbai
Maharashtra Auto Marathi Rule। મહારાષ્ટ્રમાં શિંદે સરકારના પરિવહન મંત્રી પ્રતાપ સરનાઈક દ્વારા લેવામાં આવેલા એક નિર્ણયે દેશભરમાં રાજકીય વિવાદ છેડ્યો છે. 1 મે થી મહારાષ્ટ્રમાં લાયસન્સ ધરાવતા તમામ ઓટો અને ટેક્સી ચાલકો માટે મરાઠી બોલવી, વાંચવી અને લખવી અનિવાર્ય કરવામાં આવી છે. આ નિર્ણયના પગલે ખાસ કરીને ઉત્તર પ્રદેશ અને બિહારના રાજકીય વર્તુળોમાં તીખી પ્રતિક્રિયા જોવા મળી રહી છે. જોકે, વધતા વિવાદને જોતા સરકારે હાલ આ નિયમને ટાળીને 100 દિવસનું વિશેષ અભિયાન ચલાવવાનો નિર્ણય લીધો છે.
મહારાષ્ટ્ર સરકારના નિર્ણયથી ભાજપના સહયોગી પક્ષો નારાજ
મહારાષ્ટ્ર સરકારના આ નિર્ણય પર ઉત્તર પ્રદેશ અને બિહારના સત્તાધારી તેમજ વિપક્ષી દળોએ આકરી ટીકા કરી છે. ભાજપના નેતા ગુરુ પ્રકાશ પાસવાને જણાવ્યું હતું કે પ્રાદેશિક ઓળખનું સન્માન હોવું જોઈએ, પરંતુ દરેક નાગરિકને સમાન તકો મળવી જોઈએ. જેડીયુના પ્રવક્તા રાજીવ રંજન પ્રસાદે મંતવ્ય વ્યક્ત કર્યું કે વર્ષોથી રહેતા બિન-મરાઠી લોકોને ભાષા શીખવા માટે પૂરતો સમય મળવો જોઈએ. નિષાદ પાર્ટીના સંજય નિષાદે આ નિર્ણયને સામાજિક સૌહાર્દ બગાડનાર ગણાવ્યો છે અને સરકારને પ્રતિબંધના બદલે તાલીમ વ્યવસ્થા ઉભી કરવા સૂચન કર્યું છે.
વિપક્ષનો પ્રહાર: આ ભાષાકીય સરમુખત્યારશાહી છે
આરજેડીના રાષ્ટ્રીય પ્રવક્તા મનોજ ઝાએ આ આદેશને વિચિત્ર ગણાવતા કહ્યું કે ભાષાઓ ક્યારેય આપસમાં લડતી નથી, પણ તેના પર રાજનીતિ કરનારા લોકો લડાવે છે. સપા નેતા માતા પ્રસાદ પાંડેએ ચેતવણી આપી હતી કે નબળા વર્ગ પર ભાષા થોપવી તેમને આર્થિક રીતે તોડી નાખશે. કોંગ્રેસે પણ તેને ફેડરલ સ્ટ્રક્ચર અને મૌલિક અધિકારોની વિરુદ્ધ ગણાવ્યું છે. અર્થતંત્રના આંકડા મુજબ ભારતની વર્કફોર્સનો 37 ટકા હિસ્સો યુપી અને બિહારથી આવે છે, જેમના માટે આ નિયમ આજીવિકાનું સંકટ ઊભું કરી શકે છે.
શું છે નવો નિયમ અને બંધારણીય જોગવાઈઓ
શરૂઆતમાં સરકારે એવી જાહેરાત કરી હતી કે જે રિક્ષા ચાલકો મરાઠી નહીં જાણે તેમનું લાયસન્સ રદ કરી શકાય છે. પરંતુ યુનિયનોના ભારે વિરોધ બાદ સરકારે હવે 100 દિવસની મહોલત આપી છે. બંધારણની કલમ 19(1)(g) મુજબ દેશના કોઈપણ નાગરિકને ગમે ત્યાં વ્યવસાય કરવાની આઝાદી છે. કાયદાકીય નિષ્ણાતો માને છે કે માત્ર ભાષાના આધારે કામ કરતા રોકવા એ મૌલિક અધિકારોનું ઉલ્લંઘન હોઈ શકે છે. મહારાષ્ટ્રમાં ‘ભૂમિપુત્ર’નો મુદ્દો દાયકાઓ જૂનો છે, જેનો ઉપયોગ શિવસેના અને મનસે જેવી પાર્ટીઓ વારંવાર કરતી રહી છે.