News Continuous Bureau | Mumbai
મહારાષ્ટ્રમાં શિવસેનામાં બળવો અને શિંદે સરકારની રચનાને લઈને સુપ્રીમ કોર્ટે મોટો નિર્ણય સંભળાવ્યો છે. કોર્ટે ચોક્કસપણે આ સમગ્ર ઘટના અંગે વિધાનસભાના તત્કાલિન અધ્યક્ષ અને રાજ્યપાલની ભૂમિકા પર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા.કોર્ટે કહ્યું હતું કે રાજ્યપાલે કાયદા પ્રમાણે કામ કર્યું નથી. કોર્ટે એમ પણ કહ્યું કે જો ઉદ્ધવ ઠાકરેએ ફ્લોર ટેસ્ટનો સામનો કર્યો હોત અને રાજીનામું ન આપ્યું હોત તો આજે પરિસ્થિતિ અલગ હોત.
કોર્ટે સ્પીકરની ભૂમિકા પર પણ ટિપ્પણી કરી હતી. કહ્યું કે વિધાનસભાના સ્પીકરે આ સમગ્ર મામલાને યોગ્ય રીતે લીધો નથી. જો કે, કોર્ટે કહ્યું કે ઉદ્ધવ ઠાકરેએ ફ્લોર ટેસ્ટનો સામનો કર્યા વિના રાજીનામું આપ્યું હોવાથી, યથાસ્થિતિ પુનઃસ્થાપિત કરી શકાતી નથી.
ઉદ્ધવ જૂથે બળવાખોર શિંદે સહિત 15 ધારાસભ્યોને ગેરલાયક ઠેરવવાની માંગ કરી હતી. આ મુદ્દે સુપ્રીમ કોર્ટે મામલો સાત જજોની બેન્ચને ટ્રાન્સફર કર્યો. જો કે જ્યાં સુધી બેન્ચનો નિર્ણય ન આવે ત્યાં સુધી વિધાનસભા અધ્યક્ષને નિર્ણય લેવા જણાવાયું હતું. જોકે, તે ક્યારે નિર્ણય લેશે તે નિશ્ચિત નથી.
સુપ્રીમ કોર્ટે ચીફ વ્હીપને લઈને પણ મોટો નિર્ણય આપ્યો. કોર્ટે કહ્યું કે ધારાસભ્ય મુખ્ય દંડક નક્કી કરી શકતા નથી. આ પાર્ટીનો નિર્ણય હશે. કોર્ટની આ ટિપ્પણીને શિંદે જૂથ માટે મોટો ઝટકો માનવામાં આવી રહ્યો છે. તે જ સમયે, સુપ્રીમ કોર્ટની બંધારણીય બેંચે મહારાષ્ટ્રમાં રાજકીય સંકટનો મામલો સાત જજોની મોટી બેંચને સોંપી દીધો છે. કોર્ટે કહ્યું કે આ કેસમાં વધુ સુનાવણી સાત જજોની બેંચ કરશે.
શિવસેનામાં અત્યાર સુધી શું થયું?
મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભા ચૂંટણી 2019માં યોજાઈ હતી. મહારાષ્ટ્રમાં ભાજપ 288 વિધાનસભા બેઠકો સાથે સૌથી મોટી પાર્ટી તરીકે ઉભરી આવી હતી. દેવેન્દ્ર ફડણવીસના નેતૃત્વમાં પાર્ટીએ 105 બેઠકો જીતી હતી. ઉદ્ધવ ઠાકરેની આગેવાની હેઠળની શિવસેનાને 56, એનસીપીને 54 અને કોંગ્રેસને 42 બેઠકો મળી હતી. બાકીના નાના પક્ષો અને અપક્ષ ઉમેદવારો જીત્યા હતા.
મુખ્યપ્રધાનની ખુરશીને લઈને શિવસેના અને ભાજપ મુખ્યપ્રધાન પદ પર નિશ્ચિત હતા. મામલો એટલો વધી ગયો કે શિવસેનાએ ભાજપ સાથે ગઠબંધન તોડી નાખ્યું. બાદમાં શિવસેનાએ કોંગ્રેસ, એનસીપી સાથે મળીને સરકાર બનાવી. અને ઉદ્ધવ ઠાકરે મુખ્યમંત્રી બન્યા.
આ સમાચાર પણ વાંચો: Adhik Maas: 19 વર્ષ પછી બની રહ્યો છે દુર્લભ સંયોગ! 5 મહિનાનો ચાતુર્માસ, આ વર્ષે 8 શ્રાવણના સોમવાર, બે મહિના સુધી રહેશે મહાદેવની કૃપા
સરકારની રચનાના અઢી વર્ષ બાદ બળવો થયો
સરકારની રચનાના અઢી વર્ષ બાદ 20 જૂન 2022ના રોજ શિવસેનાએ બળવો કર્યો હતો. MLC ચૂંટણીમાં શિવસેનાના ઘણા ધારાસભ્યોએ ભાજપના ઉમેદવારને મત આપ્યો હતો. એક દિવસ પછી એટલે કે 21 જૂને જ ઉદ્ધવ ઠાકરેથી નારાજ ધારાસભ્યો સુરત ગયા હતા. આ ધારાસભ્યોનું નેતૃત્વ કેબિનેટ મંત્રી એકનાથ શિંદે કરી રહ્યા હતા. અહીંથી બધા ગુવાહાટી પહોંચ્યા. આ ધારાસભ્યોને મનાવવા માટે 22 જૂને શિવસેના પ્રમુખના કહેવા પર ત્રણ નેતાઓનું એક પ્રતિનિધિમંડળ બળવાખોર ધારાસભ્યોને મળવા ગયું હતું. જોકે કંઈ થઈ શક્યું નહીં.
શિંદે જૂથે ભાજપ સાથે મળીને સરકાર બનાવી
આ પછી, લગભગ છ દિવસ પછી, ઉદ્ધવે શિંદે જૂથને સમજાવવાનો પ્રયાસ કર્યો, પરંતુ કોઈ ફાયદો થયો નહીં. દરમિયાન, ઉદ્ધવ ઠાકરે જૂથની ફરિયાદ પર, ડેપ્યુટી સ્પીકરે 16 બળવાખોર ધારાસભ્યોને ગેરલાયક ઠેરવવાની નોટિસ આપી છે. આની સામે શિંદે જૂથ સુપ્રીમ કોર્ટ પહોંચ્યું હતું. કોર્ટે ડેપ્યુટી સ્પીકરની કાર્યવાહી પર 12 જુલાઈ સુધી રોક લગાવી દીધી છે. બીજી તરફ બીજેપી નેતા દેવેન્દ્ર ફડણવીસ રાજ્યપાલને મળ્યા અને ફ્લોર ટેસ્ટની માંગ કરી. રાજ્યપાલે આ માટે આદેશ પણ જારી કર્યો હતો. જો કે આ પહેલા ઉદ્ધવ ઠાકરેએ રાજીનામું આપી દીધું હતું. જે બાદ એકનાથ શિંદે 30 જૂન 2022ના રોજ ભાજપના સમર્થનથી મુખ્યમંત્રી બન્યા અને બીજેપી નેતા દેવેન્દ્ર ફડણવીસે ડેપ્યુટી સીએમનું પદ સંભાળ્યું.
ફ્લોર ટેસ્ટમાં બહુમતી સાબિત, વિવાદ ચૂંટણી પંચ પહોંચ્યો
4 જુલાઈના રોજ મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભામાં ફ્લોર ટેસ્ટ હતો. આમાં એકનાથ શિંદેએ પોતાની બહુમતી સાબિત કરી હતી. શિંદેને સરકાર બચાવવા માટે 144 ધારાસભ્યોના સમર્થનની જરૂર હતી. ફ્લોર ટેસ્ટ દરમિયાન 164 ધારાસભ્યોએ શિંદે સરકારની તરફેણમાં મતદાન કર્યું. વિપક્ષમાં 99 મત પડ્યા હતા અને 22 ધારાસભ્યો ગેરહાજર રહ્યા હતા.
આ પછી ઉદ્ધવ જૂથે ચૂંટણી પંચ અને સુપ્રીમ કોર્ટનો સંપર્ક કર્યો હતો. ચૂંટણી પંચે આ વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં પોતાનો ચુકાદો આપ્યો હતો. પંચે એકનાથ શિંદે જૂથને શિવસેનાનું નામ અને ચૂંટણી ચિહ્ન બંને આપ્યા. પંચે કહ્યું કે શિંદે જૂથ જ અસલી શિવસેના છે. ઉદ્ધવ ઠાકરેએ ચૂંટણી પંચને ફટકો પડ્યા બાદ સુપ્રીમ કોર્ટમાં લોબિંગ તેજ કર્યું હતું.
આ સમાચાર પણ વાંચો : સૌથી મોટા સમાચાર : એકનાથ શિંદે સરકારને મળ્યુ જીવનદાન
17 ફેબ્રુઆરીએ બેન્ચે શિવસેનાના ઉદ્ધવ ઠાકરે અને એકનાથ શિંદે જૂથની અરજીઓ પર સુનાવણી કરી. 21 ફેબ્રુઆરીથી, કોર્ટે સતત નવ દિવસ સુધી આ કેસની સુનાવણી કરી. 16 માર્ચે તમામ પક્ષકારોની દલીલો પૂર્ણ થયા બાદ કોર્ટે નિર્ણય સુરક્ષિત રાખ્યો હતો. આ કેસમાં ઉદ્ધવ અને શિંદે જૂથની સાથે કોર્ટે કેન્દ્ર સરકાર, ચૂંટણી પંચ, વિધાનસભા અધ્યક્ષ અને રાજ્યપાલનો પક્ષ પણ સાંભળ્યો હતો. આજે આ મામલે કોર્ટનો મહત્વનો નિર્ણય આવ્યો છે.
કોર્ટે શું કહ્યું?
ગયા વર્ષે જૂનમાં તત્કાલિન મુખ્યમંત્રી ઉદ્ધવ ઠાકરે સામે બળવો કરવા બદલ શિંદે અને અન્ય 15 ધારાસભ્યોને ગેરલાયક ઠેરવી શકે નહીં. સુપ્રીમ કોર્ટની મોટી બેંચ પોતાનો ચુકાદો ન આપે ત્યાં સુધી આ અધિકાર વિધાનસભાના અધ્યક્ષ પાસે રહેશે. પાર્ટીમાં ફ્લોર ટેસ્ટનો ઉપયોગ આંતરિક વિવાદોના ઉકેલ માટે કરી શકાતો નથી. રાજ્યપાલ ભગતસિંહ કોશ્યારીએ એવું તારણ કાઢવામાં ભૂલ કરી હતી કે ઠાકરેએ બહુમતી ધારાસભ્યોનું સમર્થન ગુમાવ્યું છે. રાજ્યપાલ પાસે ફ્લોર ટેસ્ટ બોલાવવા માટે કોઈ નક્કર આધાર નહોતો. આ મામલે રાજ્યપાલ દ્વારા વિવેકબુદ્ધિનો ઉપયોગ કાયદાને અનુરૂપ ન હતો. શિંદે જૂથ દ્વારા પ્રસ્તાવિત મુખ્ય દંડક તરીકે ગોગાવલેની નિમણૂક કરવાનો ગૃહના અધ્યક્ષ દ્વારા ગેરકાયદેસર નિર્ણય હતો. સ્પીકરે રાજકીય પક્ષ દ્વારા નિયુક્ત કરેલા વ્હીપને જ માન્યતા આપવી જોઈએ.
આગળ શું થશે?
રાજકીય વિશ્લેષકે કહ્યું, ‘સુપ્રીમ કોર્ટે ચોક્કસપણે શિંદે સરકારની રચનાની પ્રક્રિયા પર પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે, પરંતુ તેની વિરુદ્ધ કોઈ ચુકાદો આપ્યો નથી. કોર્ટના નિર્ણયથી સ્પષ્ટ છે કે મહારાષ્ટ્રમાં એકનાથ શિંદેની સરકાર ચાલુ રહેશે. આ સાથે કોર્ટે શિવસેનાના ચૂંટણી ચિન્હ અને નામને લઈને ચૂંટણી પંચના નિર્ણયમાં દખલ ન કરવાનું પણ કહ્યું છે. તે સ્પષ્ટ છે કે શિંદે સરકાર માટે આ મોટી રાહત છે.
તેઓ વધુમાં કહે છે કે, ‘કોર્ટે તેના ચુકાદામાં શિંદે સરકારની રચનાની પ્રક્રિયા પર આકરા ટિપ્પણી કરી છે. સ્પીકર અને રાજ્યપાલની ભૂમિકા પર પણ સવાલો ઉભા થયા છે. આવી સ્થિતિમાં ઉદ્ધવ જૂથ આ અંગે શિંદે સરકાર સામે મોટી બેંચનો સંપર્ક કરી શકે છે. આ સિવાય ઉદ્ધવ જૂથ બળવાખોર ધારાસભ્યો સામે કાર્યવાહીની માંગ પર નવેસરથી કામ શરૂ કરી શકે છે.
આ સમાચાર પણ વાંચો: ઈલેક્ટ્રિક એસયુવી: ઈલેક્ટ્રિક પાવરટ્રેન્સ સાથે 6 આવનારી ઈલેક્ટ્રિક એસયુવી; સંપૂર્ણ યાદી જુઓ
કોર્ટના નિર્ણયનો રાજકીય અર્થ શું છે?
તેઓ કહે છે, ‘ભલે શિંદે સરકારને અત્યારે કોઈ ખતરો નથી, પરંતુ સૈદ્ધાંતિક રીતે તે ઉદ્ધવ ઠાકરે જૂથની પણ મોટી જીત છે. સુપ્રીમ કોર્ટે જે રીતે સ્પીકર અને રાજ્યપાલની ભૂમિકાને લઈને સવાલો ઉઠાવ્યા છે, તેનું રાજકીય મહત્વ છે. આગામી ચૂંટણીમાં ઉદ્ધવ જૂથ આનો ફાયદો ઉઠાવવાનો પ્રયાસ કરશે. જનતામાં એ કહેવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે કે તેમના ધારાસભ્યોને ખોટી રીતે તોડવામાં આવ્યા હતા અને શિંદેએ સરકાર બનાવી હતી. તે કોર્ટની આ ટિપ્પણીનો રાજકીય સંદેશ લોકો સુધી પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે.
