News Continuous Bureau | Mumbai
UCC Implementation ભારતમાં સમાન નાગરિક સંહિતા (Uniform Civil Code UCC) હંમેશા ચર્ચાના કેન્દ્રમાં રહી છે. હવે પશ્ચિમ બંગાળના રાજકીય વર્તુળોમાં એવી અટકળો તેજ થઈ છે કે સરકાર વિધાનસભામાં UCC બિલ રજૂ કરી શકે છે. આ કાયદો દેશના નાગરિકો માટે તેમના ધર્મ કે જાતિના ભેદભાવ વગર લગ્ન, છૂટાછેડા, વારસા અને દત્તક વિધાન જેવા અંગત કાયદાઓને એક સમાન બનાવવાની કલ્પના કરે છે. આ એક અત્યંત સંવેદનશીલ અને ગહન કાનૂની સુધારાનો વિષય છે.
UCC Implementation – સમાન નાગરિક સંહિતાનો ઐતિહાસિક પૃષ્ઠભૂમિ
ભારતીય બંધારણના નિર્માણ વખતે બંધારણ સભા (Constituent Assembly) માં UCC ને ‘રાજ્યની નીતિના માર્ગદર્શક સિદ્ધાંતો’ (Directive Principles of State Policy) માં આર્ટિકલ 44 હેઠળ સ્થાન આપવામાં આવ્યું હતું. ડૉ. બી.આર. આંબેડકરે પણ આ વિચારનું સમર્થન કર્યું હતું, પરંતુ તે સમયે સામાજિક સ્વીકાર્યતા અને વિવિધ ધર્મોના અલગ-અલગ પર્સનલ લૉ (Personal Laws) ને કારણે તેને અમલમાં મૂકવું મુશ્કેલ હતું. ઐતિહાસિક રીતે, 1985 ના ‘શાહબાનો કેસ’ અને ‘સરલા મુદગલ કેસ’ જેવા ચુકાદાઓએ સર્વોચ્ચ અદાલતમાં વારંવાર સમાન કાયદાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે. આ કાયદો લાગુ કરવાનો મૂળ હેતુ દેશમાં કાનૂની એકરૂપતા લાવવાનો છે, જે રાષ્ટ્રીય એકીકરણની દિશામાં એક પગલું ગણાય છે.
UCC Implementation – લાગુ થયા પછી કાયદાકીય માળખામાં સંભવિત ફેરફારો
જો UCC બિલ અમલમાં આવે, તો વર્તમાન ધર્મ-આધારિત પર્સનલ લૉ (જેમ કે મુસ્લિમ પર્સનલ લૉ, હિન્દુ મેરેજ એક્ટ વગેરે) ની જગ્યાએ એક સમાન કાયદો લાગુ થશે. આનાથી લગ્નની ન્યૂનતમ ઉંમર, છૂટાછેડાની પ્રક્રિયા, ભરણપોષણ (Alimony), અને મિલકતના વારસામાં સમાનતા આવશે. ખાસ કરીને, સ્ત્રીઓના અધિકારો માટે આ એક ક્રાંતિકારી પરિવર્તન બની શકે છે, કારણ કે અત્યાર સુધી ઘણા પર્સનલ લૉ માં લિંગ-આધારિત અસમાનતાઓ જોવા મળે છે. દત્તક લેવાની પ્રક્રિયા અને વસિયતનામું (Will) બનાવવાની જોગવાઈઓ પણ તમામ નાગરિકો માટે એકસરખી થઈ જશે, જેનાથી કાનૂની ગૂંચવણો દૂર થશે અને ન્યાયિક પ્રક્રિયામાં સરળતા આવશે.
UCC Implementation – સામાજિક અને રાજકીય પડકારો અને ચિંતાઓ
UCC ના અમલીકરણ સામે કેટલાક મોટા પડકારો અને વિરોધ પક્ષોની ચિંતાઓ છે. અનેક સમુદાયો માને છે કે પર્સનલ લૉ તેમના ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક ઓળખનો અભિન્ન હિસ્સો છે. આથી, એક સમાન કાયદો તેમના ધાર્મિક અધિકારો (Right to Freedom of Religion) નું ઉલ્લંઘન કરી શકે છે. ટીકાકારો એવું પણ દલીલ કરે છે કે ભારતની વિવિધતા અને ‘યુનિટી ઇન ડાયવર્સિટી’ (Unity in Diversity) જળવાઈ રહેવી જોઈએ. સરકાર માટે સૌથી મોટો પડકાર વિવિધ સમુદાયો વચ્ચે સર્વસંમતિ સાધવાનો અને તેમને વિશ્વાસમાં લેવાનો છે. બંગાળમાં જો આ બિલ આવે છે, તો તે અન્ય રાજ્યો માટે પણ એક મોડેલ બની શકે છે, પરંતુ તે સામાજિક સૌહાર્દ અને રાજકીય સ્થિરતાની કસોટી પણ સાબિત થશે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
LebanonIsrael Conflict હિઝબુલ્લા વિરુદ્ધ સખત કાર્યવાહી માટે ટ્રમ્પનું દબાણ, ઇઝરાયેલ ચિંતિત; શું સીરિયા કરશે હસ્તક્ષેપ?