News Continuous Bureau | Mumbai
Hormuz Strait Iran Oman Toll Free Pass વૈશ્વિક વેપાર અને ખાસ કરીને ક્રૂડ ઓઈલની સપ્લાય માટે વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ગણાતા દરિયાઈ માર્ગ ‘હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ’ (Strait of Hormuz) ને લઈને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચર્ચાઓ ફરી એકવાર તેજ થઈ ગઈ છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તાજેતરમાં થયેલા પરસ્પર સમજૂતીના કરાર (MoU) બાદ, હવે આ ખાડી વિસ્તારના બે મુખ્ય દેશો ઈરાન અને ઓમાને આ વ્યૂહાત્મક દરિયાઈ માર્ગમાં આંતરરાષ્ટ્રીય જહાજોની “સુરક્ષિત અને સ્વતંત્ર અવરજવર” સુનિશ્ચિત કરવા માટે પોતાની પ્રતિબદ્ધતા જાહેર કરી છે. આ સાથે જ પશ્ચિમી દેશોમાં ચાલી રહેલી તે અટકળો પર પણ વિરામ લાગી ગયો છે કે શું ઈરાન ભવિષ્યમાં આ દરિયાઈ માર્ગમાંથી પસાર થતા જહાજો પર કોઈ વધારાનો ટોલ ટેક્સ કે ફી વસૂલશે કે નહીં.
Hormuz Strait Iran Oman Toll Free Pass – બંને દેશોના વિદેશ મંત્રીઓ વચ્ચે ફોન પર થઈ મહત્વની વાતચીત, કાનૂની જોગવાઈઓ હેઠળ ફ્રી પાસેજ આપવા સહમતિ
ઓમાનની સત્તાવાર સરકારી સમાચાર એજન્સી દ્વારા જાહેર કરાયેલા અહેવાલો અનુસાર, મંગળવારે ઓમાનના વિદેશ મંત્રી બદર અલ્બુસૈદી અને ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચી વચ્ચે ટેલિફોન પર એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ઉચ્ચ સ્તરીય વાતચીત થઈ હતી. આ કૂટનીતિક વાતચીત દરમિયાન બંને દેશોએ આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ કાયદા હેઠળ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં સામાન્ય વૈશ્વિક ટ્રાફિક અને માલવાહક જહાજો માટે સુરક્ષિત અને સંપૂર્ણપણે ‘ફ્રી પાસેજ’ (મુક્ત અવરજવર) જાળવી રાખવા પર સત્તાવાર સંમતિ વ્યક્ત કરી છે. બંને નેતાઓએ આશા વ્યક્ત કરી છે કે ખાડી ક્ષેત્રના તમામ હિતધારક દેશો અહીં શાંતિ, સુરક્ષા અને સ્થિરતા જાળવી રાખવા માટે રાજકીય તેમજ રાજદ્વારી પ્રયાસોને સતત આગળ વધારશે.
Hormuz Strait Iran Oman Toll Free Pass – અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો શાંતિ કરારનો દાવો, ૧૯ જૂને સ્વિટ્ઝર્લેન્ડમાં થઈ શકે છે આખરી સાઇન
ઈરાન અને ઓમાન વચ્ચેની આ દ્વિપક્ષીય વાતચીત એવા સમયે થઈ છે જ્યારે અમેરિકા અને ઈરાને લાંબા સમયના સંઘર્ષ બાદ પરસ્પર યુદ્ધ અને તણાવ ખતમ કરવા માટે એક વિશેષ શાંતિ કરારનો આખરી મસદો તૈયાર કરી લીધો છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે દાવો કર્યો છે કે આ શાંતિ સમજૂતી પર સત્તાવાર હસ્તાક્ષર થઈ ચૂક્યા છે અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ટૂંક સમયમાં જ તમામ આંતરરાષ્ટ્રીય જહાજો માટે કાયમી ધોરણે ખોલી દેવામાં આવશે. બીજી તરફ, ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયના સોર્સનું કહેવું છે કે આ કરાર પર આખરી અને સત્તાવાર હસ્તાક્ષર આગામી ૧૯ જૂને સ્વિટ્ઝર્લેન્ડમાં યોજાનારી એક ઉચ્ચ સ્તરીય આંતરરાષ્ટ્રીય બેઠકમાં કરવામાં આવી શકે છે.
Hormuz Strait Iran Oman Toll Free Pass – વૈશ્વિક તેલ સપ્લાયનો પાંચમો ભાગ આ જ માર્ગ પર નિર્ભર, તણાવ ઘટતાં વિશ્વના બજારોને મોટી રાહત
વાસ્તવમાં, છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓ દરમિયાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વૈશ્વિક લશ્કરી તણાવનું મુખ્ય કેન્દ્ર બની ગયું હતું. અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ સાથે ચાલી રહેલા સશસ્ત્ર સંઘર્ષ દરમિયાન ઈરાને આ દરિયાઈ વિસ્તારમાં પોતાની નેવીની કડક દેખરેખ અને સૈન્ય નિયંત્રણ ખૂબ જ વધારી દીધા હતા. ઘણા આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયા રિપોર્ટ્સમાં એવો પણ દાવો કરાયો હતો કે ઈરાન અહીંથી પસાર થતા વિદેશી જહાજો પાસેથી પસાર થવા માટે મોટી રકમની ફી અથવા વિશેષ પરવાનગી માંગી રહ્યું હતું. ભૌગોલિક દ્રષ્ટિએ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ઈરાન અને ઓમાનની સરહદ વચ્ચે આવેલો છે, જે પર્શિયન ગલ્ફને અરબી સમુદ્ર અને વૈશ્વિક મહાસાગરો સાથે જોડે છે. દુનિયાના કુલ તેલ અને ગેસ વેપારનો આશરે પાંચમો ભાગ (૨૦ ટકા સપ્લાય) માત્ર આ એક જ સાંકડા દરિયાઈ માર્ગ પરથી પસાર થાય છે, તેથી અહીં તણાવ ઘટવાના સંકેતોથી વૈશ્વિક બજારો અને ઉર્જા ક્ષેત્રે બહુ મોટી રાહત અનુભવાઈ છે.