News Continuous Bureau | Mumbai 

Chandrayaan-3: ‘ભારત ચંદ્ર પર છે’… ઈન્ડિયન સ્પેસ રિસર્ચ ઈન્સ્ટિટ્યૂટ (ISRO)ના વડાએ ભારત (India) ના ચંદ્રયાન મિશન-3 (Chandrayaan 3) ની સફળતાની જાહેરાત કરતાની સાથે જ સમગ્ર દેશમાં ખુશીની લહેર દોડી ગઈ હતી. ભારતે બુધવારે (23 ઓગસ્ટ 2023) ઇતિહાસ રચ્યો જ્યારે વિક્રમ લેન્ડરે ચંદ્રની સપાટી પર સોફ્ટ લેન્ડિંગ કર્યું.
આ બધાની વચ્ચે ઘણા લોકોના મનમાં સવાલ ઉઠી રહ્યો છે કે હવે જ્યારે ભારતે ચંદ્રની સપાટી પર સોફ્ટ લેન્ડિંગ કર્યું છે તો તેનું આગળનું પગલું શું હશે? તો અમે આગળ આનો જવાબ આપવા જઈ રહ્યા છીએ. ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ પર વિક્રમ લેન્ડરના ઉતરાણની સાથે જ ભારત સહિત વિશ્વના ચંદ્ર મિશન પર પ્રગતિ અને શક્યતાઓના ઘણા દરવાજા ખુલી ગયા છે. લેન્ડિંગ પછી લગભગ બે કલાકના ઠંડકના સમયગાળા પછી, પ્રજ્ઞાન રોવન વિક્રમની અંદરથી બહાર આવ્યો અને ચંદ્રની સપાટી પર ચાલશે.

પ્રજ્ઞાન વિશે શું ખાસ છે?

જ્યારે પ્રજ્ઞાન(Pragyan) રોવર ચંદ્રની(Moon) સપાટી પર દોડશે ત્યારે બે પ્રતિક્રિયાઓ થશે. સૌ પ્રથમ, તે ગમે તેટલા અંતરે ચાલશે, તે તેની સાથે ભારતના સત્તાવાર અશોક પ્રતીક અને ISROનું પ્રતીક કોતરીને ચાલશે. બીજું, તે ઈસરોના વૈજ્ઞાનિકોની માર્ગદર્શિકાનું પાલન કરશે.
ઈસરોના વૈજ્ઞાનિકોએ પ્રજ્ઞાનને ચંદ્રની સપાટીની પ્રકૃતિ અને વલણને સમજવા માટે કેટલાક વૈજ્ઞાનિક પ્રયોગો કરવા કહ્યું છે. આ પ્રયોગો વૈજ્ઞાનિકોને ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવની ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય પ્રકૃતિને સમજવામાં મદદ કરશે.

આ સમાચાર પણ વાંચો : Railway News : સોમનાથ-જબલપુર એક્સપ્રેસ ટ્રેન 25 ઓગસ્ટ સુધી ડાયવર્ટ કરેલા રૂટ પર દોડશે

શું પ્રજ્ઞાનને ચંદ્ર પર પાણી મળશે?

પ્રજ્ઞાન રોવર ચંદ્ર પર પાણીની હાજરી વિશે પણ જાણ કરશે. પ્રશ્ન એ છે કે શું તે શક્ય છે કે ચંદ્ર પર પાણી છે. જો ચંદ્ર પર પાણી જોવા મળે છે અથવા પાણીની શક્યતા પણ દેખાઈ રહી છે તો ચંદ્ર પર પણ માનવ જીવનની શક્યતાઓ વધી જશે.
પ્રજ્ઞાન દ્વારા મોકલવામાં આવેલ ચંદ્રયાન-3 વૈજ્ઞાનિક સંશોધન અને માહિતીની સફળતાથી ચંદ્ર પરના આગામી મિશન માટે જરૂરી જમીન મળશે.ચંદ્રયાન-3 મિશનની સાથે સાથે, ઈસરોની એક ટીમ ચંદ્રયાન-4 મિશન પર પહેલાથી જ કામ કરી રહી છે. જાપાનના વૈજ્ઞાનિકો કામ કરી રહ્યા છે.

રોવર ‘પ્રજ્ઞાન’ ચંદ્ર પર માત્ર એક દિવસ કામ કરશે

ચંદ્રયાન-3 મિશન અવકાશમાં માત્ર એક ચંદ્ર દિવસ કામ કરશે. એક ચંદ્ર દિવસ 14 પૃથ્વી દિવસો બરાબર છે. આ રોવરને માત્ર 14 દિવસ કામ કરવા માટે બનાવવામાં આવ્યું છે. જો કે, એવી સંભાવના છે કે રોવર આ સમય મર્યાદાને ઓળંગી શકે છે.
વિક્રમ લેન્ડર અને પ્રજ્ઞાન રોવર બંને આ 14 દિવસ ચંદ્રની સપાટી પર વૈજ્ઞાનિક પ્રવૃત્તિઓનું અન્વેષણ કરવામાં વિતાવશે. જ્યારે રોવર પ્રજ્ઞાનમાં બેટરી છે, લેન્ડર વિક્રમમાં સોલર પેનલ છે. એટલા માટે એવું માનવામાં આવે છે કે એકવાર બેટરી ખતમ થઈ જાય પછી, લેન્ડર સાથે ફરીથી કોઈ સંપર્ક નહીં થાય.