News Continuous Bureau | Mumbai
Vividh Bharati Foundation Day ભારતીય રેડિયો પ્રસારણના સુવર્ણ ઈતિહાસમાં ૩ ઓક્ટોબરનો દિવસ અત્યંત વિશેષ ગણાય છે, કારણ કે આજના જ દિવસે ૧૯૫૭માં વિદેશી ‘રેડિયો સિલોન’ની લોકપ્રિયતાને પડકારવા માટે આકાશવાણીની સુપ્રસિદ્ધ વ્યાવસાયિક સેવા ‘વિવિધ ભારતી’ની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી.
Vividh Bharati Foundation Day – રેડિયો સિલોન સામે દેશના શ્રોતાઓને જોડવા થઈ શરૂઆત
૧૯૫૦ના દાયકામાં તત્કાલીન માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રી બી. વી. કેસકર દ્વારા આકાશવાણી પર ફિલ્મ સંગીતના પ્રસારણ પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો, જેના કારણે ભારતીય શ્રોતાઓ ફિલ્મી ગીતો સાંભળવા માટે પાડોશી દેશના ‘રેડિયો સિલોન’ (Radio Ceylon) તરફ વળ્યા હતા. અમીન સયાનીના જાણીતા શો ‘બિનાકા ગીતમાલા’ના કારણે સિલોનની લોકપ્રિયતા ચરમસીમાએ પહોંચી હતી. આ સ્થિતિને પહોંચી વળવા અને ભારતીય શ્રોતાઓને દેશના પોતાના રેડિયો પ્લેટફોર્મ સાથે પુનઃ જોડવા માટે ૩ ઓક્ટોબર ૧૯૫૭ના રોજ ઓલ ઇન્ડિયા રેડિયો (AIR) દ્વારા ‘વિવિધ ભારતી’ (Vividh Bharati) સેવાની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી.
Vividh Bharati Foundation Day – પ્રથમ ગીત અને પંડિત નરેન્દ્ર શર્માનું યોગદાન
આ ઐતિહાસિક પ્રસારણ સેવાનું ‘વિવિધ ભારતી’ નામ જાણીતા કવિ અને સાહિત્યકાર પંડિત નરેન્દ્ર શર્મા દ્વારા સૂચવવામાં આવ્યું હતું, જેમણે તેના પ્રારંભિક કાર્યક્રમોના નિર્માણમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. ૩ ઓક્ટોબર ૧૯૫૭ના રોજ સવારે જ્યારે વિવિધ ભારતીનું પ્રથમ ઔપચારિક પ્રસારણ શરૂ થયું, ત્યારે દેશભરના રેડિયો સેટ્સ પર ગુંજવાવાળું સર્વપ્રથમ ગીત ફિલ્મ ‘નૌ દો ગ્યારહ’નું આઇકોનિક ગીત “નાચ રે મન ભટકના, પાગલ મન ભટકના…” હતું, જેને પ્રખ્યાત ગાયિકા આશા ભોંસલેએ ગાયું હતું અને સંગીતકાર એસ. ડી. બર્મને કંપોઝ કર્યું હતું. આ સાથે જ ભારતીય ઘરોમાં ફિલ્મી સંગીતના નવા સુવર્ણ યુગનો પ્રારંભ થયો હતો.
Vividh Bharati Foundation Day – ‘જયમાલા’ અને ‘હવામહલ’ જેવા કાર્યક્રમોથી બની લોકપ્રિય ઓળખ
વિવિધ ભારતીએ ખૂબ જ ટૂંકા ગાળામાં ભારતીય જનમાનસના હૃદયમાં કાયમી સ્થાન બનાવી લીધું હતું. ભારતીય સેનાના જવાનોને સમર્પિત કાર્યક્રમ ‘જયમાલા’, રેડિયો નાટકોનો લોકપ્રિય શો ‘હવામહલ’, ‘છાયાગીત’ અને પાછળથી વિવિધ ભારતી પર શરૂ થયેલી ‘બિનાકા ગીતમાલા’એ કરોડો શ્રોતાઓને મંત્રમુગ્ધ કર્યા હતા. ટેલિવિઝન અને ડિજિટલ યુગના આગમન છતાં, વિવિધ ભારતીનો અવાજ, તેની કાલ્પનિક રજૂઆત અને મધુર ગીતોની સફર આજે પણ ભારતીય સંસ્કૃતિ અને રેડિયોના ઈતિહાસમાં અવિભાજ્ય અંગ સમાન બની રહી છે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
Maharashtra MLC Election 2026 MLC ચૂંટણી માટે કોંગ્રેસની યાદી જાહેર બે વરિષ્ઠ નેતાઓને રિપીટ કર્યા, અમરાવતી બેઠક પર નવા ચહેરાને તક
