News Continuous Bureau | Mumbai
RBI Forex Trading Profit 2026। ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ ૩૧ માર્ચના રોજ પૂર્ણ થયેલા નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫૨૬ દરમિયાન વિદેશી હૂંડિયામણ (ફોરેક્સ) ના વ્યવહારોમાંથી ૧.૬૯ લાખ કરોડનો રેકોર્ડબ્રેક નફો કમાયો છે. સેન્ટ્રલ બેંક દ્વારા ડોલર અને અન્ય વિદેશી કરન્સીના ખરીદવેચાણમાંથી થયેલી આ કમાણી પાછલા નાણાકીય વર્ષ (૨૦૨૪૨૫) ની સરખામણીએ બહુ મોટી એટલે કે ૫૨ ટકા વધુ છે. વર્ષ ૨૦૨૫ માં આરબીઆઈએ ડોલર વેચીને ૧.૧૧ લાખ કરોડનો પ્રોફિટ કર્યો હતો. વાસ્તવમાં, વૈશ્વિક બજારના દબાણ વચ્ચે ભારતીય રૂપિયાના મૂલ્યમાં થઈ રહેલા ભારે ઘટાડાને રોકવા અને કરન્સી માર્કેટની અસ્થિરતાને નિયંત્રિત કરવા માટે આરબીઆઈએ પોતાના ફોરેક્સ રિઝર્વમાંથી રેકોર્ડ સ્તરે અમેરિકી ડોલરનું વેચાણ કરવું પડ્યું હતું.
રૂપિયાના મૂલ્યમાં ૯.૫ ટકાનો ઘટાડો થતાં આરબીઆઈએ સ્પોટ માર્કેટમાં કર્યા મોટા ઓપરેશન્સ
નાણાકીય બજારના વિશ્લેષકોના જણાવ્યા અનુસાર, જ્યારે પણ સ્થાનિક બજારમાં રૂપિયા સામે અમેરિકી ડોલર (US Dollar) ની માંગ ખૂબ વધી જાય છે અને રૂપિયો નબળો પડે છે, ત્યારે આરબીઆઈ રૂપિયાને ટેકો આપવા માટે પોતાના અનામત ભંડારમાંથી ડોલર વેચે છે અને બજારમાંથી રૂપિયા પાછા ખેંચે છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ માં ભારતીય રૂપિયાના મૂલ્યમાં આશરે ૯.૫ ટકાનો મોટો ઘટાડો નોંધાયો હતો, જેના કારણે આરબીઆઈએ ચલણ બજારને સ્થિર કરવા માટે સ્પોટ માર્કેટમાં રેકોર્ડ ૫૩.૧૩ અબજ ડોલરની ભારે વેચાણ પ્રક્રિયા હાથ ધરી હતી. આ મોટા ઓપરેશનના કારણે જ આરબીઆઈના વિદેશી સ્ત્રોતોમાંથી થતી કુલ આવક ૨૭ ટકા વધીને ૩.૨૮ લાખ કરોડના સ્તરે પહોંચી ગઈ છે.
વિદેશી સિક્યોરિટીઝના વ્યાજમાંથી કમાણી વધી
આરબીઆઈના વાર્ષિક હિસાબો અનુસાર, વિદેશી સ્ત્રોતોમાંથી થતી આવકમાં વિદેશી સિક્યોરિટીઝ (બોન્ડ્સ) પર મળતા વ્યાજની કમાણીમાં પણ ૧૧ ટકાનો વધારો થયો છે. આ વ્યાજની આવક ૯૭,૦૦૦ કરોડથી વધીને ૧.૦૮ લાખ કરોડ થઈ ગઈ છે, જે મુખ્યત્વે વૈશ્વિક નાણાકીય બજારોમાં ભારતીય વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડારના સુરક્ષિત રોકાણના કારણે શક્ય બની છે. માર્ચ ૨૦૨૬ ના અંત સુધીમાં ભારત દેશ પાસે કુલ ૬૯૧ અબજ ડોલરનો પ્રચંડ વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર (Foreign Exchange Reserve) મોજૂદ હતો. આ વિશાળ ભંડાર દેશના સળંગ ૧૧ મહિનાના આયાત ખર્ચ (Import Bill) ને ચૂકવવા અને દેશના ૯૦ ટકા બાહ્ય દેવાને કવર કરવા માટે સંપૂર્ણપણે સક્ષમ અને પર્યાપ્ત માનવામાં આવે છે.
સ્થાનિક આવકમાં પણ ૨૬ ટકાનો વધારો
બીજી તરફ, ભારતની અંદરના સ્થાનિક સ્ત્રોતોમાંથી પણ આરબીઆઈની ચોખ્ખી આવક ૨૬ ટકા વધીને ૧ લાખ કરોડ થઈ ગઈ છે, જેનું મુખ્ય કારણ રૂપિયામાં અંકિત સરકારી સિક્યોરિટીઝ પર મળતા વ્યાજમાં થયેલો ૩૮ ટકાનો મોટો ઉછાળો છે. આ કમાણી ૧.૧૮ લાખ કરોડ રહી છે. આ ભવ્ય નાણાકીય દેખાવના લીધે આરબીઆઈની બેલેન્સ શીટનું કદ ૨૧ ટકા વધીને ૯૧.૯૭ લાખ કરોડ પર પહોંચી ગયું છે. કેન્દ્રીય બેંકે ભવિષ્યની કટોકટી અને આર્થિક જોખમોને પહોંચી વળવા માટે ૧.૦૯ લાખ કરોડની જોગવાઈ કરીને તેને ‘કન્ટિજન્સી ફંડ’ (Contingency Fund) માં ટ્રાન્સફર કર્યા છે. તમામ ખર્ચ અને જોગવાઈઓ બાદ કર્યા પછી, આરબીઆઈ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ માટે ભારત સરકારને ૨.૮૭ લાખ કરોડનો અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો ઐતિહાસિક સરપ્લસ (લાભાંશ) ટ્રાન્સફર કરવા જઈ રહી છે, જેનાથી દેશના વિકાસ કાર્યોને મોટી ગતિ મળશે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
Sovereign Gold Bond Premature Redemption। સોનાએ કરાવ્યો જોરદાર નફો! સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડમાં રોકાણકારોના પૈસા ત્રણ ગણાથી વધ્યા, RBI ની મોટી જાહેરાત
