News Continuous Bureau | Mumbai
મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (Chief Election Commissioner) જ્ઞાનેશ કુમાર સામે કોંગ્રેસ સહિત વિરોધ પક્ષોએ મહાભિયોગ લાવવાની તૈયારી દર્શાવી છે. બિહારમાં મતદાર યાદીની SIR (Special Intensive Revision) પ્રક્રિયા બાદ તણાવ વધ્યો છે. પરંતુ ભારતીય સંવિધાનની કલમ 324(5) મુજબ, મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરને હટાવવાની પ્રક્રિયા ખૂબ જ કઠિન છે અને તે સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશોને હટાવવાની જેમ જ છે.
મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરને હટાવવાની પ્રક્રિયા શું છે?
ભારતીય સંવિધાનની કલમ 124(4) અને ન્યાયાધીશ (ચકાસણી) અધિનિયમ, 1968 મુજબ, મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરને હટાવવા માટે સંસદમાં વિશેષ બહુમત જરૂરી છે. બંને સભાઓમાં ‘સિદ્ધ દુર્વ્યવહાર’ અથવા ‘અસમર્થતા’ના આધાર પર ઠરાવ પસાર થવો જરૂરી છે. આ માટે હાજર સભ્યોમાંથી બે-તૃતીયાંશ બહુમત અને કુલ સભ્ય સંખ્યાનું પણ બહુમત હોવું જરૂરી છે.
આ સમાચાર પણ વાંચો : Rahul Gandhi:’વોટ ચોરી’ ના આરોપ પર રાહુલ ગાંધી એ ચૂંટણી પંચને આપી આવી ચીમકી, સત્તામાં આવતા કરશે આવું કામ
દુર્વ્યવહાર અથવા અસમર્થતા કેવી રીતે સાબિત થાય?
આ આરોપોની તપાસ માટે ત્રણ સભ્યોની સમિતિ રચાય છે, જેમાં સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ, હાઇકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ અને એક પ્રતિષ્ઠિત કાયદા નિષ્ણાત હોય છે. સમિતિ આરોપો સાબિત કરે તો જ આગળની કાર્યવાહી થાય છે, નહીં તો પ્રસ્તાવ રદ થાય છે.
રાજકીય આરોપો સામે સંવિધાનિક રક્ષણ
રાહુલ ગાંધી દ્વારા ચૂંટણી પંચ પર ‘મતચોરી’ના આરોપો લગાવવામાં આવ્યા છે. છતાં, સંવિધાનિક રક્ષણને કારણે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરને હટાવવી સરળ નથી. રાષ્ટ્રપતિના આદેશ વિના કોઈ નિર્ણય લેવામાં આવતો નથી. તેથી, વિરોધીઓના દાવા છતાં પદ પર અસર થવાની શક્યતા ઓછી છે.
