News Continuous Bureau | Mumbai
Mahua Moitra case: તૃણમૂલ કોંગ્રેસના સાંસદ ( TMC MP ) મહુઆ મોઇત્રા, જેમણે રોકડ અને ભેટોના બદલામાં પ્રશ્નો પૂછવાના કેસમાં લોકસભાનું સભ્યપદ ( Lok Sabha Membership ) ગુમાવ્યું હતું, તે દેશની કોઈપણ હાઈકોર્ટ અથવા સુપ્રીમ કોર્ટમાં રિટ પિટિશન ( Writ Petition ) દાખલ કરી શકે છે. મોઇત્રા નૈસર્ગિક ન્યાયના ઉલ્લંઘન સહિત વિવિધ આધારો પર સર્વોચ્ચ ન્યાયતંત્રમાં લોકસભામાંથી ( Lok Sabha ) તેમનું સભ્યપદ નકારવાના નિર્ણયને પડકારી શકે છે. હાઇકોર્ટ ( High Court ) કલમ 226 હેઠળ અને સુપ્રીમ કોર્ટ કલમ 32 હેઠળ ન્યાયિક સમીક્ષા ( Judicial review ) કરી શકે છે.
ન્યાયશાસ્ત્રીઓ અનુસાર, કોઈપણ વ્યક્તિ વ્યક્તિગત અધિકારોના ઉલ્લંઘનના આધારે હાઈકોર્ટ અને સુપ્રીમ કોર્ટનો સંપર્ક કરી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં, તેમણે તેમની દલીલો અને દસ્તાવેજો દ્વારા કોર્ટ સમક્ષ સ્પષ્ટ કરવું પડશે કે તેમને ગૃહની ખાસ કાર્યવાહીમાં તેમનો પક્ષ રજૂ કરવાની યોગ્ય તક આપવામાં આવી નથી. તપાસ રાજકીય રીતે પ્રેરિત છે, તપાસ પ્રક્રિયામાં ખામીઓ છે અથવા છેતરપિંડી છે. જો મોઇત્રા પાસે આવા તમામ આધારો હોય તો તેમની પાસે હજુ પણ હાઈકોર્ટ અને સુપ્રીમ કોર્ટનો સંપર્ક કરવાની તક છે. સભ્યપદ ફગાવી દેવા ઉપરાંત જો કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવે તો સુપ્રીમ કોર્ટ સીતા સોરેનના એક મહત્વપૂર્ણ કેસ પર પહેલાથી જ વિચારણા કરી રહી છે.
ન્યાયશાસ્ત્રી જ્ઞાનંત સિંહ અને સુપ્રીમ કોર્ટના વકીલ અનુપમ મિશ્રાના જણાવ્યા અનુસાર સભ્યપદ નકારવાના નિર્ણયને રિટ પિટિશનમાં સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકારવામાં આવી શકે છે. તે કોર્ટના વિવેકબુદ્ધિ પર છે કે તે મોઇત્રાની અરજીમાં હસ્તક્ષેપ કરે છે કે નહીં, કારણ કે ગૃહના અધ્યક્ષનો નિર્ણય વિધાનસભાના અધિકારક્ષેત્રમાં અંતિમ છે, પરંતુ જ્યારે કુદરતી ન્યાયના મુદ્દાની વાત આવે છે અને તેની વિરુદ્ધ હાથ ધરવામાં આવતી પ્રક્રિયા જેથી કોર્ટ રિટ અરજી સાંભળી શકે. કાર્યવાહીનો મુદ્દો અલગ છે. ગયા સપ્ટેમ્બરમાં, સુપ્રીમ કોર્ટની સાત જજોની બેંચ સંસદ અને રાજ્ય વિધાનસભાઓમાં મત માટે લાંચ લેવા માટે સાંસદો અને ધારાસભ્યોને આપવામાં આવેલી કાર્યવાહીમાંથી મુક્તિ અંગેના કેસની સુનાવણી કરવા સંમત થઈ હતી.
આ મામલો કંઈ નવો નથી…
1998નો તે નિર્ણય: ધારાશાસ્ત્રીઓના જણાવ્યા અનુસાર, સાત જજોની બેંચ 1998ના ચુકાદા પર વિચાર કરશે જેમાં ઝારખંડ મુક્તિ મોરચાના સાંસદો સામે લાંચ લેવાના કેસને ફગાવી દેવામાં આવ્યો હતો કારણ કે બંધારણની કલમ 105(2) જણાવે છે કે સંસદની કાર્યવાહીમાં કોઈ દખલ કરી શકે નહીં. કોઈપણ બાબતના સંદર્ભમાં કોર્ટમાં કોઈપણ કાર્યવાહી માટે જવાબદાર. વકીલોનું કહેવું છે કે રાજા રામપાલ કેસમાં 2007ના ચુકાદાથી પરિસ્થિતિ બદલાઈ ગઈ હતી, જેના પર 7 જજોની બેન્ચ પણ વિચારણા કરશે. તે સ્પષ્ટ છે કે હવે સુપ્રીમ કોર્ટ તેના 25 વર્ષ જૂના (1998) નિર્ણયને ફરીથી તપાસવા માટે સંમત થઈ છે. જ્યાં પાંચ જજોની બેન્ચે ચુકાદો આપ્યો હતો. 1998માં, પાંચ જજોની બંધારણીય બેન્ચે એવું નક્કી કર્યું હતું કે સાંસદોએ અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવમાં નરસિમ્હા રાવ સરકારની તરફેણમાં મત આપવા માટે પૈસા લીધા હોય તો પણ તેઓ કાર્યવાહીથી મુક્ત છે.
આ સમાચાર પણ વાંચો : Iraq University Fire: ઈરાકની યુનિવર્સિટીની હોસ્ટેલમાં ફાટી નીકળી ભીષણ આગ.. 14 વિદ્યાર્થીઓના મોત.. આટલા લોકો થયા ઘાયલ.
2007નો રાજા રામપાલ કેસ: જો કે, 2007માં, સુપ્રીમ કોર્ટની અન્ય બેન્ચે રાજા રામપાલના કેસમાં ચુકાદો આપ્યો હતો કે સંસદમાં પ્રશ્નો પૂછવા માટે પૈસા લેનારાઓને કાયમી ધોરણે ગૃહમાંથી બહાર કરી શકાય છે. આ મામલે સ્પષ્ટતાના અભાવને કારણે, ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ ડીવાય ચંદ્રચુડની આગેવાની હેઠળની પાંચ જજોની બંધારણીય બેંચે આ મામલાને સાત જજોની બેંચને મોકલી આપ્યો હતો. આવી સ્થિતિમાં જો કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવે તો પણ મોઇત્રા તેને સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકારી શકે છે. તે આ મામલે હાઈકોર્ટમાં રિટ પણ દાખલ કરી શકે છે, પરંતુ અગાઉના નિર્ણયો સુપ્રીમ કોર્ટ સાથે સંબંધિત હોવાથી. આવી સ્થિતિમાં તેમના માટે શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ સુપ્રીમ કોર્ટ હશે.
સીતા સોરેન મામલો: જ્યારે સુપ્રીમ કોર્ટે સીતા સોરેનનો કેસ સાત જજોની બેંચને મોકલવાનો નિર્ણય કર્યો હતો. આના પર એટર્ની જનરલ આર વેંકટરામણીએ બેંચને કહ્યું હતું કે હાલના કેસમાં તેની કોઈ જરૂર નથી, પરંતુ CJI ચંદ્રચુડે કહ્યું કે આ મામલો રાજનીતિની નૈતિકતા સાથે જોડાયેલો છે. આવી સ્થિતિમાં કાયદો સુધારવાની તક ગુમાવવી જોઈએ નહીં. જ્યારે પણ વિરોધી વિચારોનો સંઘર્ષ થાય છે, ત્યારે કાયદો યોગ્ય રીતે સ્થાપિત થવો જોઈએ. આ કેસ ઝારખંડના ધારાસભ્ય સીતા સોરેન સાથે સંબંધિત છે, જેમની સામે 2012ની રાજ્યસભાની ચૂંટણીમાં મતદાન કરવા માટે કથિત રીતે લાંચ લેવા બદલ CBI દ્વારા કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી.
ધારાસભ્યના જણાવ્યા અનુસાર, મોઇત્રાની મામલો કંઈ નવો નથી, કારણ કે આ પ્રકારના કેસ પહેલા પણ ન્યાયિક સમીક્ષા હેઠળ આવ્યા છે. સીતા સોરેન પહેલા, તેમના પોતાના સસરા અને જેએમએમના નેતા શિબુ સોરેનને 1998ના બંધારણીય બેંચના ચુકાદા દ્વારા રક્ષણ આપવામાં આવ્યું હતું કે રાવ સરકારની તરફેણમાં મત આપવા માટે પૈસા લેનારા સાંસદોને કાર્યવાહીમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી હતી. જો કે, તેણે ચુકાદો આપ્યો હતો કે જેએમએમ સાંસદોને લાંચ આપનારાઓ કાર્યવાહીથી મુક્ત નથી. નોંધનીય છે કે કલમ 105(2)માં તે સ્પષ્ટ છે કે સંસદમાં અથવા તેની કોઈપણ સમિતિઓમાં સંસદના કોઈપણ સભ્ય દ્વારા બોલવામાં આવેલ કોઈપણ વાત અથવા કોઈપણ મતના સંદર્ભમાં, કોઈપણ અદાલતમાં સંસદના, કોઈપણ સભ્ય વિરુદ્ધ કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં આવશે નહીં. કોઈપણ વ્યક્તિ સંસદના કોઈપણ ગૃહ દ્વારા અથવા તેની સત્તા હેઠળ કોઈપણ અહેવાલ, પત્ર, મત અથવા કાર્યવાહીના પ્રકાશન સામે આવી કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં આવશે નહીં.
આ સમાચાર પણ વાંચો : Surat : ITI મજુરા ગેટ,સુરત ખાતે તા.૧૧ અને ૧૨મી ડિસે.ના રોજ PM નેશનલ એપ્રેન્ટીસશીપ ભરતીમેળો યોજાશે
