News Continuous Bureau | Mumbai
મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલો તણાવ હવે અત્યંત ગંભીર વળાંક પર પહોંચી ગયો છે. ઈરાને એક નવી અને ભયાનક ચેતવણી આપી છે કે જો તેના વ્યૂહાત્મક ટાપુઓ પર કોઈ હુમલો કરવામાં આવશે, તો તે ‘બાબ અલ-મંડેબ’ સ્ટ્રેટમાં નવો મોરચો ખોલી શકે છે. આ દરિયાઈ રસ્તો વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ વેપારી માર્ગો પૈકીનો એક છે, જ્યાંથી એશિયા અને યુરોપ વચ્ચેનો મોટો બિઝનેસ થાય છે. ઈરાની મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, એક સૈન્ય સૂત્રએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ઈરાન હવે તેલ અને વેપારના માર્ગોને સંપૂર્ણપણે બ્લોક કરવાની રણનીતિ પર કામ કરી રહ્યું છે. અગાઉ ઈરાને સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝને બંધ કરવાની વાત કરી હતી, જ્યાંથી વિશ્વનો 20% તેલ પુરવઠો પસાર થાય છે. હવે બાબ અલ-મંડેબ પરના જોખમે વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં ફફડાટ ફેલાવ્યો છે.
શું છે બાબ અલ-મંડેબ અને તેનું મહત્વ?
અરબી ભાષામાં બાબ અલ-મંડેબનો અર્થ ‘આંસુઓનું દ્વાર’ થાય છે. આ સાંકડો દરિયાઈ માર્ગ લાલ સમુદ્રને એડનની ખાડી સાથે જોડે છે. તે યમન અને આફ્રિકાના હોર્ન પ્રદેશની વચ્ચે આવેલો છે. આ માર્ગ એટલો મહત્વનો છે કે યુરોપ અને એશિયા વચ્ચે સ્વેઝ નહેર મારફતે પસાર થતા દરેક જહાજે અહીંથી પસાર થવું જ પડે છે. જો આ રસ્તો બંધ થાય, તો જહાજોએ આખા આફ્રિકા ખંડનો આંટો મારીને જવું પડે, જેનાથી ખર્ચ અને સમય બંને વધી જાય છે.
આ સમાચાર પણ વાંચો : Dr.Usha Upadhyay: બ્રહ્માનંદ સહોદર આનંદ કવિતા આપે છે : કવયિત્રી ઉષા ઉપાધ્યાયે ઝરુખોમાં જણાવ્યું
ઈરાનનું ‘ડબલ લોક’ અને તેલ સંકટ
જો ઈરાન હોર્મુઝ અને બાબ અલ-મંડેબ બંને રસ્તાઓ પર નાકાબંધી કરે, તો દુનિયાનો 30% થી વધુ તેલ અને ગેસનો સપ્લાય ખોરવાઈ શકે છે. ઈરાન પાસે પર્સિયન ગલ્ફમાં 30 થી વધુ ટાપુઓ છે, જેમાંથી 10 ટાપુઓ તેલ નિકાસ અને સુરક્ષાની દ્રષ્ટિએ અત્યંત મહત્વના છે. અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ દ્વારા આ ટાપુઓને નિશાન બનાવવાની અટકળો વચ્ચે ઈરાને આ આક્રમક વલણ અપનાવ્યું છે.
વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર માઠી અસરની ભીતિ
નિષ્ણાતો માને છે કે જો આ વિસ્તારમાં સંઘર્ષ વધશે, તો તેલની કિંમતો આસમાને પહોંચી શકે છે. અગાઉ હૂતી વિદ્રોહીઓએ આ વિસ્તારમાં જહાજો પર હુમલા કરીને પશ્ચિમી દેશોની ઊંઘ હરામ કરી દીધી હતી. હવે જો ઈરાન સીધું જ આ મોરચા પર ઉતરશે, તો આંતરરાષ્ટ્રીય શિપિંગ કંપનીઓ માટે આ રૂટ પર કામ કરવું અશક્ય બની જશે, જેની સીધી અસર સામાન્ય લોકોના ખિસ્સા પર મોંઘવારી રૂપે પડશે.
