News Continuous Bureau | Mumbai
Water Wars મધ્ય પૂર્વમાં હોર્મુઝ જળમાર્ગ (Strait of Hormuz) અને યુરોપમાં બ્લેક સી (Black Sea)ને લઈને વધી રહેલા સૈન્ય (Military) તણાવથી વૈશ્વિક વેપાર, તેલગેસ પુરવઠો અને સમુદ્રી પરિવહન (Maritime Transport) પર ગંભીર અસર થવાની આશંકા વ્યક્ત થઈ રહી છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો આ બંને મોરચે સંઘર્ષ વધુ તીવ્ર બનશે તો વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર પણ તેની સીધી અસર જોવા મળી શકે છે.
Water Wars – હોર્મુઝ જળમાર્ગ કેમ છે વિશ્વ માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ?
હોર્મુઝ જળમાર્ગ (Strait of Hormuz) વિશ્વના સૌથી વ્યસ્ત સમુદ્રી માર્ગોમાંનો એક છે. વિશ્વના મોટા પ્રમાણમાં ક્રૂડ ઓઈલ (Crude Oil) અને એલએનજી (LNG)નો વેપાર આ માર્ગ પરથી પસાર થાય છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધતા હુમલાઓ બાદ વેપારી જહાજોની સુરક્ષા અંગે ચિંતા વધી છે. તાજેતરના હુમલાઓ બાદ કેટલાક તેલ ટેન્કરોને નુકસાન પહોંચ્યાની માહિતી સામે આવી છે, જેના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલના ભાવમાં વધારો નોંધાયો છે.
Water Wars – ઈરાન-અમેરિકા ટકરાવથી વૈશ્વિક બજાર પર શું અસર?
અમેરિકા દ્વારા ઈરાનના સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર સતત હુમલાઓ અને તેના જવાબમાં ઈરાન તરફથી અમેરિકી હિતોને નિશાન બનાવવામાં આવતા મધ્ય પૂર્વમાં અસ્થિરતા વધી રહી છે. ઈરાને હોર્મુઝમાંથી તેલ અને ગેસના પરિવહનને રોકવાની ચેતવણી આપી છે. જો આવું થાય તો ઊર્જા આયાત પર નિર્ભર દેશો માટે ઈંધણની કિંમતો અને પુરવઠાની મોટી સમસ્યા ઊભી થઈ શકે છે.
Water Wars – બ્લેક સીમાં રશિયા-યુક્રેન વચ્ચે દરિયાઈ ટકરાવ
બીજી તરફ બ્લેક સી (Black Sea) વિસ્તારમાં પણ રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે દરિયાઈ માર્ગોને લઈને સંઘર્ષ વધી રહ્યો છે. વેપારી જહાજો અને બંદરો (Ports) પર હુમલાઓના કારણે અનાજ, ખાતર અને અન્ય માલસામાનના વૈશ્વિક વેપાર પર અસર પડી રહી છે. નિષ્ણાતો માને છે કે બ્લેક સીમાં અસ્થિરતા લાંબા ગાળે વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન (Supply Chain) માટે જોખમરૂપ બની શકે છે.
Water Wars – શું દુનિયા નવા સમુદ્રી સંઘર્ષ તરફ વધી રહી છે?
આંતરરાષ્ટ્રીય વિશ્લેષકોના મતે હોર્મુઝ અને બ્લેક સી બંને વિસ્તારોમાં એકસાથે વધતા તણાવને કારણે વિશ્વમાં નવા પ્રકારના ‘વોટર વોર્સ’ની ચર્ચા તેજ બની છે. જો રાજદ્વારી (Diplomacy) પ્રયાસો સફળ નહીં થાય તો સમુદ્રી વેપાર, વીમા (Insurance) ખર્ચ અને વૈશ્વિક પુરવઠા વ્યવસ્થા પર લાંબા સમય સુધી અસર થઈ શકે છે.
Water Wars – ભારત સહિત વિશ્વ માટે શું છે પડકાર?
ભારત સહિત ઘણા દેશો પોતાની ઊર્જાની જરૂરિયાતો માટે આયાત પર આધારિત છે. હોર્મુઝમાં કોઈપણ અવરોધ ઊભો થાય તો તેલના ભાવ, શિપિંગ ખર્ચ અને આયાત બિલમાં વધારો થઈ શકે છે. સાથે જ બ્લેક સીમાં અસ્થિરતા ખાદ્ય સુરક્ષા (Food Security) અને વૈશ્વિક વેપાર માટે પણ પડકારરૂપ બની શકે છે. તેથી અનેક દેશો શાંતિપૂર્ણ ઉકેલ અને રાજદ્વારી વાટાઘાટો પર ભાર મૂકી રહ્યા છે.
Water Wars – આગામી દિવસોમાં શું જોવા મળી શકે?
હાલની સ્થિતિને જોતા નિષ્ણાતો માને છે કે જો અમેરિકા, ઈરાન, રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચેનો તણાવ વધુ વધશે તો વૈશ્વિક શિપિંગ, ઊર્જા બજાર અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર પર તેની અસર વધુ ગંભીર બની શકે છે. આગામી દિવસોમાં રાજદ્વારી ચર્ચાઓ, સૈન્ય કાર્યવાહી અને વૈશ્વિક બજારની પ્રતિક્રિયા પર સમગ્ર વિશ્વની નજર રહેશે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
Black pepper prices stable વરસાદની ખેંચ છતાં શ્રીલંકાનાં ઉંચા પાકથી મરીના ભાવ સ્થિર, બજારમાં તેજીમંદીના સમીકરણો બદલાયા
