News Continuous Bureau | Mumbai
નિષ્ણાતોના મતે, ૩૦ વર્ષની ઉંમર પછી મોટાભાગની મહિલાઓમાં ‘સાયલન્ટ બોન લોસ’ ની સમસ્યા શરૂ થાય છે, જેને તબીબી ભાષામાં ઓસ્ટિયોપોરોસિસ (Osteoporosis) કહેવામાં આવે છે. આ બીમારીને ‘સાયલન્ટ ડિસીઝ’ એટલા માટે કહેવાય છે કારણ કે તેના લક્ષણો શરૂઆતમાં દેખાતા નથી અને ઘણીવાર સીધા ફ્રેક્ચર પછી જ ખબર પડે છે.મહિલાઓમાં ૩૦ની ઉંમર પછી હાડકાં નબળા પડવાનું સૌથી મોટું કારણ હોર્મોનલ ફેરફાર છે. ખાસ કરીને શરીરમાં એસ્ટ્રોજન (Estrogen) હોર્મોનનું સ્તર ઘટવું હાડકાંની મજબૂતી ઘટાડે છે. આ ઉપરાંત કેલ્શિયમ અને વિટામિન ડીની ઉણપ, શારીરિક પ્રવૃત્તિનો અભાવ, ધૂમ્રપાન અને વધુ પડતા કેફીનનું સેવન આ સમસ્યાને વહેલી નોતરે છે. જે મહિલાઓનું વજન ખૂબ ઓછું હોય અથવા જેમની ફેમિલી હિસ્ટ્રીમાં ઓસ્ટિયોપોરોસિસ હોય, તેમને વધુ જોખમ રહેલું છે.
સમયસર તપાસ માટે ‘DEXA સ્કેન’ છે જરૂરી
ડોક્ટરોના જણાવ્યા મુજબ, હાડકાંની ઘનતા (Density) જાણવા માટે DEXA સ્કેન કરાવવો ખૂબ જ મદદરૂપ થઈ શકે છે. આ ટેસ્ટ દ્વારા હાડકાં કેટલા મજબૂત છે તે માપી શકાય છે અને ઓસ્ટિયોપોરોસિસનું શરૂઆતી તબક્કે નિદાન થઈ શકે છે. જો તમને પીઠમાં સતત દુખાવો રહેતો હોય અથવા ઉંમરની સાથે શરીર નમતું જતું હોય, તો તરત જ ડોક્ટરની સલાહ લેવી જોઈએ.
આ સમાચાર પણ વાંચો : Indian Railways: ભારતીય રેલવેએ મુખ્ય કોરિડોર પર ટ્રેક્શન અપગ્રેડ અને ડિજિટલ કોમ્યુનિકેશન ઓવરહોલ માટે ₹765 કરોડથી વધુ રકમ મંજૂર કરી
હાડકાંને લોખંડ જેવા મજબૂત રાખવા માટેની ટિપ્સ
તમારા હાડકાંનું સ્વાસ્થ્ય જાળવવા માટે નીચે મુજબની જીવનશૈલી અપનાવવી જોઈએ:
કેલ્શિયમયુક્ત આહાર: ડાયેટમાં દૂધ, દહીં, પનીર, લીલા પાંદડાવાળા શાકભાજી, નટ્સ અને માછલીનો સમાવેશ કરો. જરૂર પડે તો ડોક્ટરની સલાહથી કેલ્શિયમ સપ્લીમેન્ટ્સ લો.
નિયમિત કસરત: વૉકિંગ, યોગા, જોગિંગ અથવા હળવી વેઈટ ટ્રેનિંગ હાડકાંને મજબૂત બનાવે છે.
દારૂ અને કેફીન પર નિયંત્રણ: વધુ પડતું આલ્કોહોલ અને કોફી શરીરમાં કેલ્શિયમના શોષણને અટકાવે છે, તેથી તેનો મર્યાદિત ઉપયોગ કરો.
ધૂમ્રપાન છોડો: સ્મોકિંગ હાડકાંને અંદરથી પોલા કરે છે, જે ઓસ્ટિયોપોરોસિસનું જોખમ વધારે છે.
માનસિક તણાવ પણ હાડકાં પર કરે છે અસર
લાંબા સમય સુધી રહેતો સ્ટ્રેસ (Stress) પણ હાડકાંના સ્વાસ્થ્ય પર નકારાત્મક અસર પાડી શકે છે. તણાવ ઘટાડવા માટે દરરોજ મેડિટેશન અને માઈન્ડફુલનેસ ટેકનિક અપનાવો. મહિલાઓએ યાદ રાખવું જોઈએ કે સ્વસ્થ હાડકાં જ ગતિશીલ જીવનનો પાયો છે. વર્ષમાં એકવાર બોન ડેન્સિટી ચેકઅપ જરૂર કરાવો.