News Continuous Bureau | Mumbai
Khalistan Movement: આ દિવસોમાં ભારત (India) અને કેનેડા (Canada) વચ્ચે રાજદ્વારી તણાવ ચાલી રહ્યો છે. આ તણાવનું કારણ ખાલિસ્તાની આતંકવાદી હરદીપ સિંહ નિજ્જર (Hardeep Singh Nijjar) છે, જેની જૂનમાં બ્રિટિશ કોલંબિયામાં હત્યા કરવામાં આવી હતી. કેનેડાના વડા પ્રધાન જસ્ટિન ટ્રુડોએ ભારત પર નિજ્જરની હત્યાનો આરોપ મૂક્યો હતો, જ્યારે ભારતે ખાલિસ્તાની આતંકવાદીની હત્યામાં કોઈ સંડોવણીનો ઇનકાર કર્યો હતો. આ રીતે બંને દેશો વચ્ચે ખાલિસ્તાની આતંકવાદીને લઈને વિવાદ ઊભો થયો હતો, જે હજુ પણ યથાવત છે.
જો કે, શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે ભારતથી 11 હજાર કિલોમીટર દૂર કેનેડામાં ખાલિસ્તાન આંદોલન (Khalistan Movement) હજુ પણ કેવી રીતે સક્રિય છે? ભારતમાં ખાલિસ્તાની ચળવળને કચડી નાખવામાં આવી હતી અને હવે ખાલિસ્તાની ચળવળના પડઘા અવારનવાર કેમ સાંભળવા મળે છે. બધા ખાલિસ્તાની આતંકવાદીઓ કે ખાલિસ્તાની પ્રવૃત્તિઓ કેનેડાથી કેમ ચાલે છે? આવો આજે આખો મામલો સમજવાનો પ્રયાસ કરીએ.
ઈન્ડિયા ટુડેના રિપોર્ટ અનુસાર, 1971માં ન્યૂયોર્ક ટાઈમ્સમાં ખાલિસ્તાનના જન્મને લઈને એક જાહેરાત છપાઈ હતી. આ જાહેરાત માટે પૈસા ચૂકવનાર વ્યક્તિનું નામ જગજીત સિંહ ચૌહાણ હતું, જે પંજાબના પૂર્વ મંત્રી હતા. ચૂંટણી હાર્યાના બે વર્ષ બાદ તેઓ બ્રિટન ગયા હતા. ભારતને લાગ્યું કે આ જાહેરાત પાછળ પાકિસ્તાનની ભૂમિકા છે. કારણ કે જગજીત સિંહ પાકિસ્તાનના લશ્કરી સરમુખત્યાર જનરલ યાહ્યા ખાનને મળવા ન્યૂયોર્ક ગયા હતા, જ્યાં તેમને આ જાહેરાત છપાઈ હતી.
આ સમાચાર પણ વાંચો : One Nation, One Election: કાયદા પંચનું મોટુ નિવેદન! 2024માં ‘એક દેશ-એક ચૂંટણી’ શક્ય નથી…વાંચો સંપુર્ણ વિગતો વિગતવાર અહીં..
ખાલિસ્તાની સમર્થકોને પાકિસ્તાન તરફથી સમર્થન મળી રહ્યું હતું …
જગજીત સિંહ પાકિસ્તાનમાં નનકાના સાહિબ પણ ગયા હતા, જ્યાં તેમણે દેશનિકાલમાં શીખ સરકારની સ્થાપના કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. વાસ્તવમાં, ખાલિસ્તાની સમર્થકોને પાકિસ્તાન તરફથી સમર્થન મળી રહ્યું હતું કારણ કે તેણે 1971માં ભારતની હારનો બદલો લેવાનો હતો. જોકે, પાકિસ્તાન નહોતું ઈચ્છતું કે તે ખાલિસ્તાન એક સ્વર્ગ દેશ બની જાય. પરંતુ તે ખાલિસ્તાન દ્વારા ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે બફર ઝોન બનાવવા માંગતો હતો.
પાકિસ્તાનને આ કામ માટે જગજીત સિંહની જરૂર હતી. મે 1986માં ઈન્ડિયા ટુડે મેગેઝિનના એક અહેવાલ મુજબ જગજીત સિંહે પાકિસ્તાનના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સાથે બેઠકો કરી હતી. વિદેશમાં રહેતા શીખો અને ભારતીય શીખોને તહેવારો પર પાકિસ્તાનમાં ગુરુદ્વારાની મુલાકાત લેવાનું કહેવામાં આવ્યું હતું. તેનો ઉદ્દેશ્ય લોકોને ખાલિસ્તાની ચળવળ માટે સમજાવવાનો હતો, જેથી ખાલિસ્તાનની સ્થાપના થઈ શકે.
1980માં ચૌહાણે ‘રિપબ્લિક ઓફ ખાલિસ્તાન’ની સ્થાપના કરી અને પોતાને તેના પ્રમુખ જાહેર કર્યા. તેમણે કેબિનેટની રચના કરી, ખાલિસ્તાની પાસપોર્ટ જારી કર્યા. પોસ્ટ સ્ટેમ્પ અને ખાલિસ્તાની ડોલર પણ જારી કરવામાં આવ્યા હતા. આ બધું તે લંડનમાં બેસીને કરતો હતો. તેણે અમેરિકા અને કેનેડાનો પ્રવાસ પણ કર્યો, જ્યાં તેણે ખાલિસ્તાન માટે બેઝ બનાવવાનું શરૂ કર્યું. આ રીતે કેનેડામાં ખાલિસ્તાન ચળવળ વધુ મજબૂત થવા લાગી.
ભારતે 1982માં કેનેડાને ખાલિસ્તાનના ખતરાની જાણકારી આપી…
1990ના દાયકાની શરૂઆતમાં ભારતમાં ખાલિસ્તાન ચળવળનો અંત આવ્યો હતો. પરંતુ ભારતમાંથી ભાગી ગયેલા ખાલિસ્તાનીઓ કેનેડા ગયા અને પોતાનો એજન્ડા શરૂ કર્યો. ભારતે 1982માં કેનેડાને ખાલિસ્તાનના ખતરાની જાણકારી આપી હતી. પરંતુ કેનેડાએ કોઈ નક્કર પગલાં લીધાં નથી. ભારતે ખાલિસ્તાની આતંકવાદી તલવિંદર સિંહ પરમારના પ્રત્યાર્પણની પણ માગણી કરી હતી, પરંતુ કેનેડાએ તેને ફગાવી દીધી હતી. બાદમાં, 1985 માં, ટોરોન્ટોમાં એર ઈન્ડિયાનું એક વિમાન તોડી પાડવામાં આવ્યું હતું, જેના પરિણામે 329 લોકોના મોત થયા હતા. આ બ્લાસ્ટમાં પરમારનો હાથ હતો.
પૂર્વ વડાપ્રધાન ઈન્દિરા ગાંધીએ તેમની હત્યાના બે મહિના પહેલા કેનેડાના વડાપ્રધાન જોન ટર્નરને પત્ર લખ્યો હતો. આમાં તેમણે કેનેડાને કહ્યું હતું કે ત્યાં હાજર શીખ સંગઠનો ભારતમાં હિંસાને ફંડિંગ કરે છે. આ માટે કેનેડા સરકાર દ્વારા ફંડિંગ પણ આપવામાં આવી રહ્યું છે. આ ભંડોળ બહુસાંસ્કૃતિક ભંડોળના રૂપમાં પ્રાપ્ત થઈ રહ્યું છે. એકંદરે, કેનેડાએ ખાલિસ્તાન પર મૌન સેવ્યું અને આ ચળવળ ધીમે ધીમે ત્યાં મજબૂત થવા લાગી. મોટાભાગના ખાલિસ્તાની આતંકવાદીઓએ કેનેડાને પોતાનું સુરક્ષિત આશ્રય બનાવ્યું હતું.
સૌથી ચોંકાવનારી વાત એ હતી કે જ્યારે કેનેડામાં એર ઈન્ડિયાના વિમાનને ઉડાવી દેવામાં આવ્યું ત્યારે આ કેસમાં તલવિંદર સિંહ પરમારની પણ ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. પરંતુ અજમાયશની વચ્ચે તેનું મૃત્યુ થયું હતું. કેનેડા ખાલિસ્તાન માટે સ્વર્ગ કેવી રીતે બન્યું? આ વાતનો અંદાજો એ વાત પરથી લગાવી શકાય છે કે 2007માં જ્યારે બ્રિટિશ કોલંબિયાના સરે શહેરમાં બૈસાખીના અવસર પર પરેડ કાઢવામાં આવી હતી ત્યારે તલવિંદરને શહીદ ગણાવવામાં આવ્યો હતો.
આ સમાચાર પણ વાંચો : Maharashtra Rain: અલવિદા ચોમાસું … ક્યાંક ખુશી તો ક્યાંક ઉદાસી, જાણો રાજ્યમાં આ વખતે ક્યાં અને કેટલો વરસાદ થયો..
1990 પછી ભારતમાંથી મોટી સંખ્યામાં શીખ લોકો કેનેડા જવા લાગ્યા…
બ્રિટિશ કોલંબિયાના પ્રીમિયર ગોર્ડન કેમ્પબેલે પણ એક લાખ લોકોની આ પરેડમાં ભાગ લીધો હતો, જેણે લોકોને સૌથી વધુ ચોંકાવી દીધા હતા. કેમ્પબેલ જ્યારે ભાષણ આપવા સ્ટેજ પર ગયા ત્યારે તલવિંદરના પુત્ર જસવિંદરે તેમનું સ્વાગત કર્યું. આ સિવાય સ્ટેજ પર ઘણા ખાલિસ્તાની આતંકવાદીઓ હાજર હતા, જેઓ આંતરરાષ્ટ્રીય શીખ યુથ ફેડરેશન અને બબ્બર ખાલસા જેવા પ્રતિબંધિત સંગઠનોનો ભાગ હતા. એકંદરે, કેનેડા ક્યારેય ખાલિસ્તાનના ખતરાને સમજી શક્યું ન હતું.
1990 પછી ભારતમાંથી મોટી સંખ્યામાં શીખ લોકો કેનેડા જવા લાગ્યા. તેની ઉપર, કેનેડાના રાજકારણમાં પણ તેમનું વર્ચસ્વ વધવા લાગ્યું. તેમની વસ્તી હિસ્સો માત્ર 2 ટકા હોવા છતાં, તેઓ કેટલાક શહેરોમાં મોટી વોટ બેંક બની ગયા. આ જ કારણ છે કે કન્ઝર્વેટિવ પાર્ટી અને લિબરલ પાર્ટી બંને આ વોટ બેંક હસ્તગત કરવામાં અચકાતા નથી. ખાલિસ્તાન તરફી લોકોએ કેનેડાની સરકારમાં પ્રવેશ મેળવ્યો છે અને અનેક મંત્રી પદો મેળવ્યા છે.
