News Continuous Bureau | Mumbai
India-Russia-China Relations છેલ્લા કેટલાક સમયથી ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના વ્યાપારિક સંબંધોમાં ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળી રહ્યા છે. રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવા બદલ અમેરિકાએ ભારત પર ૫૦% જેટલો જંગી ટેરિફ લાદ્યો હતો. લાંબી વાટાઘાટો બાદ, હવે અમેરિકાએ આ ટેરિફ ઘટાડીને ૧૮% કર્યો છે અને માર્ચ મહિનામાં બંને દેશો વચ્ચે વ્યાપારિક કરાર પર અંતિમ મહોર લાગશે. જોકે, આ રાહત પાછળ રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદી બંધ કરવાની છૂપી શરત હોવાનું ચર્ચાઈ રહ્યું છે.ભારત અગાઉ રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદનાર વિશ્વનો બીજો સૌથી મોટો દેશ હતો. પરંતુ અમેરિકાના પ્રતિબંધો અને દબાણને કારણે ભારતે આયાતમાં મોટો કાપ મૂક્યો છે. આ પરિસ્થિતિનો લાભ લઈને ચીને રશિયા સાથેની પોતાની નિકટતા વધારી દીધી છે અને મોટા પાયે તેલ ખરીદવાનું શરૂ કર્યું છે.
રશિયા માટે ચીન બન્યું ‘સંકટ સમયનો સાથી’
અમેરિકન પ્રતિબંધોને કારણે આર્થિક મુશ્કેલીમાં મુકાયેલા રશિયાને અત્યારે ચીનનો મોટો ટેકો મળી રહ્યો છે. આંકડાઓ મુજબ, ચીને રશિયાને એટલી મોટી માત્રામાં તેલના ઓર્ડર આપ્યા છે કે ફેબ્રુઆરી મહિનામાં ચીનની તેલ આયાત નવો વિક્રમ સ્થાપિત કરશે. છેલ્લા ત્રણ મહિનાથી ચીન સતત રશિયા પાસેથી સસ્તું તેલ મેળવી રહ્યું છે, જે ભારત માટે આર્થિક અને રાજદ્વારી બંને રીતે નુકસાનકારક સાબિત થઈ શકે છે.
ભારતની મક્કમ ભૂમિકા અને અમેરિકાનો દાવો
અમેરિકા વારંવાર દાવો કરી રહ્યું છે કે ભારતે રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાનું બંધ કરી દીધું છે. જોકે, ભારતે હંમેશા સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તે પોતાના નાગરિકોને સસ્તી ઊર્જા પૂરી પાડવા માટે કોઈ પણ દેશ પાસેથી તેલ ખરીદવા માટે સ્વતંત્ર છે. તેમ છતાં, વ્યાપારિક કરાર અને ટેરિફમાં રાહત મેળવવા માટે ભારતે રશિયા સાથેના વ્યવહાર મર્યાદિત કરવા પડ્યા છે, જેનો સીધો રસ્તો ચીન માટે સાફ થઈ ગયો છે.
આ સમાચાર પણ વાંચો : India-US Trade Deal Update: ભારત-અમેરિકા ટ્રેડ ડીલ માટે ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળ અમેરિકા જશે, જાણો ક્યારથી લાગુ થશે નવા નિયમો
ભારત માટે વ્યૂહાત્મક પડકાર
રશિયા અને ભારત વચ્ચે દાયકાઓ જૂની મિત્રતા છે, પરંતુ અત્યારે ચીન રશિયાની વધુ નજીક જઈ રહ્યું છે. જો રશિયા તેલ અને અન્ય સંસાધનો માટે ચીન પર વધુ નિર્ભર થઈ જશે, તો તે ભારતની વિદેશ નીતિ માટે મોટો પડકાર બની શકે છે. ચીન અત્યારે રશિયન તેલના મેદાનમાં એકહથ્થુ શાસન કરી રહ્યું છે, જ્યારે ભારત અમેરિકા સાથેના વ્યાપારિક સંબંધો સુધારવામાં વ્યસ્ત છે.
