USChina Summit। અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ત્રણ દિવસીય (૧૩ મે થી ૧૫ મે ૨૦૨૬) હાઈprofile ચીન મુલાકાત બાદ વૈશ્વિક રાજનીતિમાં એક બહુ મોટો વળાંક આવ્યો છે. બેઇજિંગમાં ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ સાથે દ્વિપક્ષીય વેપાર અને વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પર લાંબી વાતચીત કર્યા બાદ ટ્રમ્પે દાવો કર્યો છે કે અમેરિકા અને ચીન એ વાત પર સંપૂર્ણપણે સંમત થયા છે કે ઈરાન પાસે કોઈ પણ સંજોગોમાં પરમાણુ હથિયાર ન હોઈ શકે. આ સાથે જ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઓઇલ રૂટ ‘હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ’ (Strait of Hormuz) ને પણ દરેક પરિસ્થિતિમાં ખુલ્લો રાખવા પર બંને દેશો સહમત થયા છે.

એર ફોર્સ વનમાં ટ્રમ્પે કર્યો મોટો ધડાકો, ઈરાનને રોજનું $500 મિલિયનનું નુકસાન

ચીનથી રવાના થયા બાદ પોતાના સત્તાવાર વિમાન ‘એર ફોર્સ વન’ (Air Force One) માં પત્રકારો સાથે વાતચીત કરતી વખતે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, હાલમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર અમેરિકાનું મજબૂત નિયંત્રણ છે. તેમણે દાવો કર્યો કે આ વિસ્તારમાં યુએસ નેવી (US Navy) દ્વારા કરવામાં આવેલી દરિયાઈ નાકાબંધીના કારણે છેલ્લા અઢી અઠવાડિયામાં ઈરાનને દરરોજ ૫૦૦ મિલિયન ડૉલર (આશરે ૪,૧૦૦ કરોડથી વધુ) નું પ્રચંડ આર્થિક નુકસાન થયું છે. ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું કે ચીન પણ ઈરાનની પરમાણુ મહત્વાકાંક્ષાઓની વિરુદ્ધ છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર માટે આ દરિયાઈ માર્ગ ખુલ્લો રાખવા માંગે છે.

તાઈવાનના મુદ્દે સ્વતંત્રતાની લડાઈ નથી ઈચ્છતા શી જિનપિંગ

ઈરાન ઉપરાંત બંને વૈશ્વિક નેતાઓ વચ્ચે તાઈવાનના વિવાદિત મુદ્દા પર પણ વિસ્તૃત ચર્ચા થઈ હતી. ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે, “ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ તાઈવાનમાં આઝાદી માટે કોઈ યુદ્ધ કે લડાઈ જોવા નથી માંગતા, કારણ કે તે એક બહુ મોટો અને વિનાશક ટકરાવ સાબિત થશે. જિનપિંગ તાઈવાનના વર્તમાન પગલાંની સખત વિરુદ્ધમાં છે. મેં તેમની વાત ખૂબ જ ધ્યાનથી સાંભળી છે અને આ મુદ્દાઓ પર અમારી પરસ્પર સમજણ ઘણી સારી રહી છે.”

તાઈવાનને હથિયારોના વેચાણ પર ૧૯૮૨ ના નિયમો પર સવાલ

પ્રેસ કોન્ફરન્સ દરમિયાન પત્રકારોએ ટ્રમ્પને ૧૯૮૨ માં તત્કાલીન અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ રોનાલ્ડ રીગન દ્વારા આપવામાં આવેલા આશ્વાસન અંગે પૂછ્યું હતું, જેમાં કહેવાયું હતું કે અમેરિકા તાઈવાનને હથિયારો વેચવા બાબતે ચીનની સલાહ નહીં લે. આના જવાબમાં ટ્રમ્પે પોતાના અનોખા અંદાજમાં કહ્યું, “મને લાગે છે કે ૧૯૮૨ ની વાત હવે ઘણી જૂની થઈ ચૂકી છે. મેં આ અંગે કંઈ નહોતું કહ્યું, પણ શી જિનપિંગે પોતે આ મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. તો શું હું તેમને એમ કહું કે મારે આ વિશે વાત નથી કરવી કારણ કે ૧૯૮૨ માં એક સમજૂતી થઈ હતી? ના, અમે તાઈવાનને હથિયારોના વેચાણ પર પણ વિગતવાર વાત કરી છે અને હું ટૂંક સમયમાં આના પર મોટો નિર્ણય લઈશ.”

ડિપ્લોમેટિક સ્મિત અને અવિશ્વાસ વચ્ચે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર અસર

નોંધનીય છે કે આ પ્રવાસ દરમિયાન ટ્રમ્પ અને જિનપિંગની ઘણી મિત્રતાભરી તસવીરો સામે આવી હતી, પરંતુ બીજી તરફ અમેરિકન ડેલિગેશન દ્વારા ચીનથી મળેલા તમામ ફોન અને ગિફ્ટ એરપોર્ટ પર જ કચરાપેટીમાં ફેંકી દેવાના સમાચારે પણ ભારે ચર્ચા જગાવી છે. હાલમાં ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલ પર નિકાસ વેરો (SAED) બદલાયો છે, હોર્મુઝ પાર કરીને એલપીજી ગેસના જહાજો કંડલા પોર્ટ પહોંચ્યા છે અને ગિગ વર્કર્સની હડતાળ ચાલી રહી છે, તેવા સમયે અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે ઈરાન સરહદે સંધિ થવાના આ અહેવાલો વૈશ્વિક ઇંધણ બજાર (Global Oil Market) અને શેરબજાર માટે ખૂબ જ રાહત સમાન સાબિત થઈ શકે છે.

👉 આ સમાચાર વાચો:
India Export Import Data । દુનિયા સંકટમાં… પણ ભારતનો ‘પ્લાનB’ સુપરહિટ વૈશ્વિક તણાવ વચ્ચે દેશના કુલ નિકાસમાં આટલા ટકા નો જોરદાર ઉછાળો