News Continuous Bureau | Mumbai

Sports Bill India ઘણી ચર્ચાઓ બાદ આખરે લોકસભામાં નવો રમતગમત ખરડો (Sports Bill) મંજૂર થઈ ગયો છે. આ સાથે જ સરકારે ડોપિંગ વિરોધી ખરડાને પણ સંમતિ આપી છે. વૈશ્વિક ઓલિમ્પિક સંગઠન દ્વારા ભારતને આપવામાં આવેલી કેટલીક શરતો પૂરી કરવા માટે આ બંને ખરડાઓ મહત્વપૂર્ણ હતા. રાજ્યસભા અને રાષ્ટ્રપતિની મંજૂરી મળ્યા બાદ આ ખરડાઓ કાયદામાં પરિવર્તિત થશે. ભારતમાં ઓલિમ્પિકનું આયોજન અને કેટલીક રમતગમત સંસ્થાઓને ફરીથી આંતરરાષ્ટ્રીય માન્યતા મળવાની દ્રષ્ટિએ આ ખરડાનું મહત્વ વધી જાય છે. રાષ્ટ્રીય રમતગમત ખરડો લાવવાની પ્રક્રિયા 1975માં શરૂ થઈ હતી, પરંતુ રાજકીય કારણોસર તે ક્યારેય સંસદ સુધી પહોંચી શક્યો નહોતો.

ખરડાની મુખ્ય વિશેષતાઓ

ખરડાને મંજૂર કરતી વખતે મનસુખ માંડવિયાએ કહ્યું, “આઝાદી પછીનો આ સૌથી મોટો ખેલ સુધારણા છે. આ ખરડો રમતગમત સંસ્થાઓમાં જવાબદારી, ન્યાય અને સારું પ્રશાસન સુનિશ્ચિત કરશે.” તેમણે એમ પણ કહ્યું કે આ ખરડો ભારતની રમતગમત પ્રણાલી માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે, પરંતુ વિરોધ પક્ષો તેમાં સામેલ ન થયા તે દુર્ભાગ્યપૂર્ણ છે. આ ખરડાની કેટલીક મહત્વપૂર્ણ વિશેષતાઓ નીચે મુજબ છે:
BCCI RTIના કાર્યક્ષેત્રથી બહાર: ખેલ મંત્રાલયે રાષ્ટ્રીય રમતગમત પ્રશાસન ખરડામાં સુધારો કર્યો છે, જે મુજબ હવે ફક્ત તે જ રમતગમત સંસ્થાઓને તેના કાર્યક્ષેત્રમાં લાવવામાં આવી છે, જે સરકારી અનુદાન અને મદદ મેળવે છે. BCCI ખેલ મંત્રાલય પાસેથી કોઈ અનુદાન લેતી નથી, જોકે વિવિધ સંસ્થાઓએ BCCIને RTIના કાર્યક્ષેત્રમાં લાવવાની ઘણી વાર માંગ કરી છે.
નવી સંસ્થાઓનું નિર્માણ: ખેલ મંત્રી મનસુખ માંડવિયાએ 23 જુલાઈના રોજ લોકસભામાં રાષ્ટ્રીય રમતગમત પ્રશાસન ખરડો, 2025 રજૂ કર્યો હતો. આ ખરડામાં રમતગમતના વિકાસ માટે રાષ્ટ્રીય રમતગમત પ્રશાસન સંસ્થા, રાષ્ટ્રીય રમતગમત બોર્ડ, રાષ્ટ્રીય રમતગમત ચૂંટણી પેનલ અને રાષ્ટ્રીય રમતગમત ન્યાયાધિકરણ બનાવવાની જોગવાઈ છે.

ડોપિંગ વિરોધી ખરડાની નવી જોગવાઈઓ

રાષ્ટ્રીય ડોપિંગ વિરોધી (સુધારણા) ખરડો, 2025 ભારતમાં ડોપિંગ વિરોધી પ્રણાલીને આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણો મુજબ બનાવવા માટે લાવવામાં આવ્યો છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એ છે કે ભારતની રાષ્ટ્રીય ડોપિંગ વિરોધી સંસ્થા (NADA) સંપૂર્ણપણે સ્વતંત્ર રીતે કામ કરશે અને તેના પર સરકારનો સીધો હસ્તક્ષેપ નહીં રહે. 2022માં રાષ્ટ્રીય ડોપિંગ વિરોધી કાયદો મંજૂર કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ વર્લ્ડ એન્ટી-ડોપિંગ એજન્સી (WADA) એ તેના પર કેટલાક વાંધા ઉઠાવ્યા હતા, જેમાં ભારતમાં સ્થાપિત રાષ્ટ્રીય ઉત્તેજક વિરોધી રમતગમત બોર્ડને NADAનું નિરીક્ષણ અને નિર્દેશન કરવાનો અધિકાર હતો, જેને WADAએ “સરકારી હસ્તક્ષેપ” ગણાવ્યો હતો.

આ સમાચાર પણ વાંચો : Pigeon Feeding: કબૂતરખાના વિરુદ્ધ બોમ્બે હાઈકોર્ટનો નિર્ણય સુપ્રીમ કોર્ટે યથાવત રાખ્યો, શહેરમાં કબૂતરોને ખવડાવવા પર પ્રતિબંધ

શું થશે કાયદાથી ફાયદો?

જો WADAના નિયમોનું પાલન ન કરવામાં આવ્યું હોત તો ભારત પર આંતરરાષ્ટ્રીય રમતગમત સ્પર્ધાઓમાં પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હોત. હવે નવા ખરડા મુજબ, નેશનલ બોર્ડ ફોર એન્ટી-ડોપિંગ અસ્તિત્વમાં રહેશે, પરંતુ હવે તેમનું NADA પર કોઈ દેખરેખ કે નિર્દેશન રહેશે નહીં. NADAને સ્વતંત્ર કામગીરીનું સ્વાતંત્ર્ય આપવામાં આવ્યું છે. આનો અર્થ એ છે કે ડોપિંગ સંબંધિત નિર્ણયો ફક્ત NADAના નિષ્ણાતો અને અધિકારીઓ જ લેશે, સરકાર અથવા કોઈપણ રાજકીય રીતે નિયુક્ત વ્યક્તિ નહીં. આ ખરડાથી ભારતની એન્ટી-ડોપિંગ પ્રણાલી WADAના નિયમો મુજબ થશે અને રમતવીરોને ડોપિંગ કેસમાં નિષ્પક્ષ તપાસ અને કેસ મળશે. આનાથી આંતરરાષ્ટ્રીય રમતોમાં ભારતની વિશ્વસનીયતા અકબંધ રહેશે અને કોઈપણ પ્રતિબંધ અથવા સસ્પેન્શનનું જોખમ રહેશે નહીં.